Dziś na forum Podkomisji Praw Człowieka Parlamentu Europejskiego zaprezentowano raport prof. Karola Karskiego ws. prywatnych firm wojskowych i ochroniarskich (PFWiO). „W ostatnich latach coraz częściej pojawiają się incydenty z udziałem PFWiO z innych krajów, które działają w zapalnych punktach Afryki i Azji, a nawet w Ameryce Południowej” – mówił prof. Karski.
Raport wskazuje, że w ciągu ostatnich 20 lat znacząco wzrosła liczba tego rodzaju przedsiębiorstw a państwa coraz częściej przekazują im funkcje związane nie tylko z utrzymaniem porządku na terenach objętych konfliktami, ale nawet prowadzeniem walk, co skutkuje naruszeniem praw człowieka w wielu regionach świata.
Prof. Karski w swoim raporcie podkreśla, że zwłaszcza w latach 2003-2009 doszło do szeregu naruszeń praw człowieka, a nawet śmierci w wyniku działalności zachodnich PFWiO, przede wszystkim w Iraku i Afganistanie. W późniejszych latach większość sprawców została osądzona i skazana.
Odpowiedzią branży firm wojskowo-ochroniarskich był Dokument z Montreux i Międzynarodowy Kodeks Postępowania dla Prywatnych Firm Ochroniarskich. Jednak w ostatnich latach PFWiO były tworzone i używane przez państwa z innych części świata, gdzie nie obowiązują regulacje przyjęte na Zachodzie.
„W ostatnich latach coraz częściej pojawiają się incydenty z udziałem PFWiO z innych krajów, które działają w zapalnych punktach Afryki i Azji, a nawet w Ameryce Południowej” - mówił podczas prezentacji raportu prof. Karski. „Szczególnie alarmująca z perspektywy praw człowieka jest działalność rosyjskich PFWiO, a zwłaszcza Prywatnej Firmy Wojskowej Wagner. Rosyjscy ochotnicy lub pracownicy firm wojskowo-ochroniarskich mieli działać już w 1992 roku na terenach objętych czystkami etnicznymi w Bośni, a także w Naddniestrzu, Górskim Karabachu i później w Gruzji. Firma Wagner miała brać udział w okupacji Krymu, w Donbasie jej pracowników nazywano „czyścicielami” co miało sugerować udział w zabójstwach na zlecenie. Publikowane były filmy z torturowania więźniów w Syrii. Próba zajęcia przez Wagnerowców amerykańskiej bazy i rafinerii w Syrii spotkała się ze zdecydowaną odpowiedzią, ale mogła sprowokować większy konflikt. Ostatnio Wagner ma działać w Sudanie i Republice Środkowej Afryki, gdzie nawet według rosyjskiej prasy miało zginąć trzech rosyjskich dziennikarzy” – wskazywał prof. Karski.
Raport wzywa do rozważenia wprowadzenia wiążącego instrumentu międzynarodowego, który regulowałby działanie PFWiO w kontekście praw człowieka jak również do poparcia działalności grup roboczych Rady Praw Człowieka ONZ zmierzających do przygotowania powszechnej konwencji ONZ w celu stworzenia międzynarodowego reżimu prawnego dla regulacji usług PFWiO, co ma uzupełnić ustawodawstwa państw i dobrowolne regulacje w branży.