- Stosunki między Komisją Europejską a Polską nigdy nie będą się opierały na zasadzie winy i kary. Unia Europejska nie wierzy w karanie. Chcemy działać wspólnie na rzecz coraz lepszego życia naszych obywateli. Nie chodzi więc o karanie czy stygmatyzowanie danego rządu czy opcji politycznej. Reakcja, nad którą obecnie pracujemy, nie polega na wynagrodzeniu za wysiłki. W 2015 r. Turcja nas zwyczajnie szantażowała, a teraz nie mamy do czynienia z takim zjawiskiem. Musimy wziąć pod uwagę istniejące okoliczności i naszą sytuację finansową. Niedawno dokonaliśmy przydziału naszych wieloletnich ram finansowych. Dużą część naszych finansów przekazaliśmy na instrument na rzecz odbudowy i zwiększania odporności. Dlatego też Komisja Europejska nie może błyskawicznie znaleźć nowych środków. Staramy się znaleźć rozwiązania, które pomogłyby obywatelom UE nie tylko w Polsce. Stoimy w obliczu zagrożenia ubóstwem energetycznym, co też ma poważne skutki społeczne. Kolejny problem dotyczy tego, skąd znaleźć pieniądze na odbudowę Ukrainy. Musimy mieć pewność, że rozdzielimy te fundusze w jak najlepszy sposób. Wysiłki, podjęte przez Polskę w kwestii pomocy dla uchodźców z Ukrainy, są bardzo dobrze postrzegane w UE. Z pewnością znalezione zostaną rozwiązania, które wzmocnią Polskę w związku z dodatkowymi kosztami, które teraz ponosi. Musimy jednak najpierw ustalić, które potrzeby są najpilniejsze i na których celach powinniśmy się skupić – powiedział przewodniczący delegacji, Dragos PÎSLARU (Odnowić Europę, Rumunia).

-  Niezależnie od środków w ramach Krajowego Planu Odbudowy, na których odblokowanie Polska w dalszym ciągu oczekuje, powinny i muszą się znaleźć dodatkowe środki. Dzisiaj w czasie spotkania w ambasadzie ukraińskiej usłyszeliśmy, że wsparcie Polski dla uchodźców jest uczciwe i sprawiedliwe. Mobilność UE w tym zakresie nie jest tak olbrzymia, jak możliwość szybkiego działania na poziomie krajowym. Chcę głęboko w to wierzyć, że Polska z tym poważnym problemem finansowym nie pozostanie sama. Pragnę też podkreślić, że fundusze w ramach KPO nie były przeznaczone na pomoc dla uchodźców. Muszą więc zostać znalezione na ten cel nowe środki – powiedziała Elżbieta Rafalska (EKR, Polska).

- Moim zdaniem Komisja i UE zareagowały dużo lepiej i szybciej obecnie, niż w 2015 r. Na Ukrainę płyną przecież pieniądze, broń, a na Rosję nałożone zostały sankcje. Nikt nie chce karać Polski. Fundusz Odbudowy miał rzeczywiście służyć odbudowie po pandemii, ale również zwiększaniu odporności w obliczu przyszłych kryzysów. Obecnie mamy właśnie do czynienia z kryzysem, jakim jest wojna na Ukrainie. Mam nadzieję, że dialog między Komisją Europejską i polskim rządem na temat praworządności okaże się skuteczny i że wreszcie te wszystkie środki, które zostały przeznaczone na wsparcie Polski, zostaną uwolnione – powiedział Marc ANGEL, (S&D, Luksemburg).

Post Musimy wziąć pod uwagę istniejące okoliczności i naszą sytuację finansową – mówią europosłowie o pomocy dla Polski, związanej z przyjęciem uchodźców z Ukrainy pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

W imieniu prezydencji słoweńskiej minister Logar powiedział, że nadrzędność prawa UE jest fundamentem UE i podstawą współistnienia we wspólnym europejskim domu. Podkreślił, że Rada intensywnie debatuje nad kwestią praworządności i że prezydencja jest zaangażowana w kontynuację postępowań prowadzonych na podstawie art. 7.

“Orzeczenie polskiego Trybunału Konstytucyjnego stawia pod znakiem zapytania fundamenty UE i stanowi bezpośrednie wyzwanie dla jedności europejskiego porządku prawnego”, stwierdziła przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen. Jest to pierwszy przypadek, gdy sąd państwa członkowskiego uznaje traktaty UE za niezgodne z konstytucją własnego kraju” – dodała. Zapowiedziała, że Komisja podejmie działania, powołując się na procedury w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, mechanizm warunkowości i inne narzędzia finansowe służące ochronie budżetu UE przed naruszeniami praworządności, a także na procedurę przewidzianą w art. 7, określającą poważne naruszenie wartości UE.

Premier Morawiecki podkreślił, że “prymat prawa unijnego nie rozciąga się na system konstytucyjny (…). Konstytucja RP jest najwyższym aktem prawnym w Polsce, stoi ponad wszelkimi innymi zasadami prawa”. Podkreślił też, że sądy konstytucyjne w innych państwach członkowskich, m.in. w Niemczech, Francji, Danii, Hiszpanii, Włoszech, czy w Rumunii, wydawały w przeszłości orzeczenia podobne do tego, o którym teraz rozmawiamy.

“Reguły gry muszą być takie same dla wszystkich. Niedopuszczalne jest rozszerzanie kompetencji instytucji unijnych w drodze fait accompli (…) Odrzucam język gróźb, nie pozwolę, by politycy UE szantażowali Polskę (…) Nie będziemy milczeć, gdy nasz kraj jest atakowany w sposób niesprawiedliwy i stronniczy” – powiedział premier Morawiecki. “Polska nie da się zastraszyć” – podsumował, wzywając UE do dialogu w celu rozwiązania sporu.

Większość posłów zwróciła się do Komisji o wykorzystanie wszystkich narzędzi, jakimi dysponuje, aby przede wszystkim bronić polskich obywateli i wreszcie uruchomić mechanizm warunkowości w obronie państwa prawa. Zwrócili się również o wszczęcie postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego oraz o podjęcie przez Radę ostatecznych działań zgodnie z art. 7 (TUE), dotyczącym promowania i ochrony wartości UE. Posłowie wyrazili zdecydowane poparcie dla polskich obywateli, którzy wychodzą na ulice, by walczyć o praworządność oraz dla sędziów i prokuratorów, którzy nadal stosują unijne prawo, a także wezwali polskie władze do ich wysłuchania i poszanowania.

Z drugiej strony, niektórzy posłowie krytykowali instytucje unijne za troskę o niezależność sądownictwa i podział władzy tylko w niektórych państwach członkowskich, twierdząc, że prymat prawa unijnego jest wykorzystywany do nadawania UE większych uprawnień niż pierwotnie określone w traktatach.

BIPE

Post Posłowie chcą pierwszeństwa prawa UE i obrony praw polskich obywateli pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

Nie ma dnia, by nie toczył się spór o jakiś kolejny pomysł, który wpadł do głów rządzącym w Polsce i na Węgrzech. W tym sporze ciągle powtarza się schemat: zdecydowana większość europejskich polityków, szefów rządów, komisarzy, posłów do Parlamentu Europejskiego wyraża sprzeciw wobec działań rządów w Warszawie i Budapeszcie, a przedstawiciele tych rządów wyrażają oburzenie, że znowu są atakowani przez liberalno-lewacką Europę, wbrew prawu, unijnym traktatom i kompetencjom, przyznanym instytucjom unijnym przez państwa członkowskie. I tak to trwa od lat. Pytanie, jaki może być finał tego sporu?

22 czerwca w Luksemburgu – po raz pierwszy od grudnia 2018 roku, jeśli chodzi o Polskę i pierwszy od grudnia 2019 roku w przypadku Węgier – odbyło się „wysłuchanie” w Radzie ds. Ogólnych w związku z procedurą ze słynnego artykułu 7 TUE. Ministrowie, a także Vera Jourová, komisarz ds. praworządności, rozmawiali o tym, co się wydarzyło w tych państwach od czasu ostatnich „wysłuchań”. Zdaniem pani komisarz: „Od tego czasu wiele się wydarzyło, niestety większość z tych wydarzeń dowodzi, że słusznie zgłaszamy nasze obawy” - mówiła po spotkaniu dziennikarzom. Jeśli chodzi o Polskę to: „W szczególności przedstawiłam obawy dotyczące legitymacji i niezależności Trybunału Konstytucyjnego, co jest jedną z głównych spraw w ostatniej propozycji Komisji i co zostało odnotowane także w 2020 roku w naszym raporcie o rządach prawa. Obawy wobec Trybunału nie zostały rozwiane”.

Ministrowie rozmawiali też o wniosku premiera Mateusza Morawieckiego do Trybunału Konstytucyjnego, by ten zbadał, czy to polskie prawo nie jest czasem nad unijnym, o liście komisarza Reyndersa, by pan premier ten wniosek wycofał, o Izbie dyscyplinarnej, która zdaniem Komisji nie jest niezależnym sądem i o tym, że 15 lipca w tej sprawie wypowie się TSUE. Zdaniem ministra Konrada Szymańskiego, który prezentował tam stanowisko polskiego rządu debata – cytuję: „nie miała żadnej istotnej wartości dodanej”.  

Więcej emocji wzbudziły Węgry, a to dlatego, że tuż przed spotkaniem w Europę poszedł komunikat o przyjętym przez węgierski parlament nowym prawie dotyczącym edukacji dzieci w takich tematach jak homoseksualizm, możliwość zmiany płci, prawa osób LGBT, etc. Dominował pogląd, że cześć zapisów tej ustawy jest nie do zaakceptowania przez cywilizowany świat, bo sklejono w niej tyle wątków, z których mogło wynikać, że np. homoseksualizm wiąże się z pedofilią. Obecny na Radzie węgierski minister Peter Szijjartó przekonywał, że to nieprawda, że „Trwa globalna kampania zbudowana na fake newsach dotyczących ustawy o ochronie dzieci” – tymczasem „99% krytykujących nie przeczytało całej ustawy”. Ale nie przekonał zebranych, bo sam przyznał, że nowe prawo zabrania udostępniania jakichkolwiek treści przedstawiających homoseksualizm lub zmianę płci dzieciom poniżej 18 roku życia w szkolnych programach edukacji seksualnej, filmach i reklamach, a to też z punktu widzenia ochrony praw mniejszości w myśl unijnych zasad jest nie do pomyślenia.

Wszystko to było jednak dopiero przygrywką do znacznie ostrzejszej batalii. Dwa dni później miało miejsce spotkanie Rady Europejskiej w Brukseli, oczywiście z udziałem węgierskiego premiera Viktora Orbana. Jeszcze przed posiedzeniem premier Holandii, Mark Rutte wypowiedział zdania, jakich do tej pory jeszcze nie słyszano: „„W tej kwestii (czyli ustawy) mam zamiar rzucić Węgry na kolana. Muszą zdać sobie sprawę, że są członkiem Unii Europejskiej, a więc członkiem wspólnoty wspólnych wartości, którą my jesteśmy, a to znaczy, że na Węgrzech, w Budapeszcie, w tym dumnym, pięknym kraju, nikt nie może być dyskryminowany i musi czuć się wolny bez względu na seksualność, kolor skóry, płeć, cokolwiek. To wynika z artykułu 2 traktatu założycielskiego Unii Europejskiej, który nie podlega negocjacjom – albo mogą się wynieść”.

Powiedział to, co wielu mówiło po cichu od dawna: Jest artykuł 50, można się z UE wypisać, jak się komuś nie podoba. Problem w tym, że się podoba, szczególnie pieniądze, które w przypadku Węgier nie tylko modernizują kraj i gospodarkę, ale też wspierają znajomych i rodzinę premiera! Szkoda z tego rezygnować, a poza tym Węgrzy jak i Polacy we wszystkich badaniach należą do największych euroentuzjastów i ani rząd w Warszawie ani w Budapeszcie nie sięgnie po artykuł 50, bo tego ludzie nie darują. Przynajmniej w dającej się przewidzieć przyszłości, a przecież Orban ma w przyszłym roku wybory, a u nas może i wcześniej, jak tak dalej będzie szło Zjednoczonej Prawicy.

Mark Rutte mówił ostro, ale inni, często w przeszłości broniący Orbana także wskazywali, że tym razem poszedł za daleko.  Angela Merkel: „Szesnastu szefów państw, w tym ja, jasno dało do zrozumienia, że tolerancja i szacunek są kamieniami węgielnymi Unii Europejskiej i częścią naszej fundamentalnej karty praw”. A przewodnicząca KE, Ursula von der Leyen obiecała: „Będziemy chronić wszystkich obywateli, gdziekolwiek mieszkają w naszej Unii i kogokolwiek kochają”. Węgierski premier próbował stosować ten sam chwyt, co jego minister spraw zagranicznych i upierał się, że w ustawie nie ma nic takiego, co się sugeruje. Wtedy pani von der Leyen przeczytała po angielsku fragment z przyjętej ustawy, po czym – jak to później relacjonowano – zapadła cisza.

Premier Luksemburga, Xavier Bettel, który żyje w związku małżeńskim z mężczyzną mówił: „Nie stałem się gejem. Ja nim po prostu jestem, to nie jest wybór. Widzisz, ile młodych osób LGBTIQ popełnia samobójstwo. To jest bardzo złe. To [prawo] jest stygmatyzujące”. W emocjonalnej mowie mówił, że nigdy nie zapomni słów swojej matki, która na wieść, że jest gejem powiedziała, że oto straciła syna. I dodał: „Szanuję cię, ale to jest czerwona linia. Chodzi o podstawowe prawa, chodzi o prawo do bycia innym”. Niestety niewiele to dało. Węgra bronił Janez Jansa, premier Słowenii i podobno „trochę” Mateusz Morawiecki, a cała sprawa rozgrzała emocje na nowo, gdy 2 lipca w kilku stolicach europejskich podpisana została deklaracja partii prawicowych w odpowiedzi na trwającą Konferencję o Przyszłości Europy. Wśród sygnatariuszy jest PiS, FIDESZ, VOX, Bracia Włosi, Zjednoczenie Narodowe, Liga.

Informując o tym fakcie prezes Jarosław Kaczyński mówił o głębokim kryzysie, jaki trawi Europę. Jego zdaniem: „Doprowadzono do zjawisk, które nie mają nic wspólnego z założeniami Unii Europejskiej do superpaństwa, do centralizacji, do przeprowadzenia rewolucji kulturalnej, która ma zniszczyć struktury społeczne, w tym rodzinę”. Mówił o inżynierii społecznej, typowej dla znanych z przeszłości rewolucji, które ograniczały wolność. I teraz w obronie przed czymś podobnym wyjaśniał: „My tej rewolucji nie chcemy. Nie chcemy ograniczenia wolności. Nasz wspólny dokument zawiera akceptację dla Unii Europejskiej, ale przestrzega przed pewnymi zjawiskami i stawia na suwerenność narodów. Komentując to wydarzenie powracający do polskiej polityki Donald Tusk mówił, że “prezes PiS Jarosław Kaczyński podjął decyzję o zapisaniu PiS – a to oznacza w jakimś sensie o zapisaniu Polski – do obozu partii politycznych, które nie ukrywają swojej niechęci do zjednoczonej Europy, które nie ukrywają swoich takich nacjonalistycznych, przeciw wspólnotowych skłonności i tendencji“. Nie wiadomo, czy po tej deklaracji zrealizowany będzie pomysł zjednoczenia sił i zbudowania w Parlamencie Europejskim jednej grupy politycznej, która dzisiaj mogłaby stać się nawet trzecią siłą. Problem w tym, że tego typu pomysły zaraz po wyborach do PE w 2019 roku spaliły na panewce. Okazało się, że sama prawicowość nie wystarcza, by być w jednej grupie, liczą się jeszcze polityczne interesy, ambicje liderów, stosunek do Rosji Putina i do pieniędzy z rosyjskich banków. Czas pokaże.

Viktor Orban dodatkowo opublikował w formie płatnej reklamy swój tekst o Europie w kilku czasopismach. Powtórzył tezy, które głosi od dawna, że Bruksela buduje „superpaństwo”, potępił to, co nazywa „cesarstwem europejskim”, wezwał do wzmocnienia parlamentów narodowych i sprzeciwił się ściślejszej integracji europejskiej. „Parlament Europejski okazał się ślepą uliczką: reprezentuje jedynie własne interesy ideologiczne i instytucjonalne. Należy wzmocnić rolę parlamentów narodowych” – można było przeczytać w ogłoszeniu. Dla porządku trzeba zauważyć, że kilka tytułów odmówiło publikacji oświadczenia premiera mimo opłaty tłumacząc, że nie chcą dać miejsca politykowi, którego oskarżają o naruszanie praw człowieka i wolności mediów. Herman Grech, redaktor naczelny „The Times of Malta”, który nie opublikował ogłoszenia, napisał, że rząd Orbana faktycznie „wypowiedział wojnę wolnej prasie Węgier”, więc w imię solidarności z kolegami na Węgrzech nie będzie upowszechniał Orbanowej propagandy.

Podczas ostatniej sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego znowu na celowniku pojawiły się rządy w Budapeszcie i Warszawie. W czwartek, 8 lipca wieczorem, Parlament Europejski przyjął rezolucję, potępiającą homofobiczną węgierską ustawę 459 głosami za przy 147 głosach przeciwnych i 58 wstrzymujących się. Jednak, na zasadzie, że jak o Węgrzech, to musi być i o Polsce, pojawił się punkt, który brzmi: „mając na uwadze, że w 2018 r. prezydent Polski Andrzej Duda oświadczył, że rozważy inicjatywę tak zwanej ustawy o „propagandzie gejowskiej”, podobnej do przyjętej w Rosji, która zakazuje mediów, literatury i zgromadzeń LGBTIQ, takich jak Pride; mając na uwadze, że w czerwcu 2021 r. wiceminister sprawiedliwości Michał Woś ogłosił, że Polska pracuje obecnie nad ustawą mającą na celu zakaz „propagandy LGBT”… To się źle czyta, ale tak są konstruowane rezolucje, że najpierw jest dużo „mając na uwadze”, a potem „Parlament stwierdza, wzywa, apeluje”, itd.

Dyskusję poprzedziło wystąpienie pani von der Leyen, która powtórzyła, że węgierska ustawa „jest haniebna” i dla takich treści miejsca w UE nie ma. Ze strony zdecydowanej większości posłów padały głosy, że węgierskie prawo antygejowskie „nie jest odosobnionym przykładem, ale raczej stanowi kolejny celowy i zamierzony przykład stopniowego demontażu praw podstawowych na Węgrzech” i że „zorganizowana, sponsorowana przez państwo fobia LGBTIQ i kampanie dezinformacyjne stały się narzędziami cenzury politycznej przez rząd węgierski”. Dacian Cioloş, szef liberałów z grupy Odnowić Europę apelował o zatrzymanie procesu oceny węgierskiego planu odbudowy, bo przecież wiadomo, że pieniądze będą trafiały do kolegów Orbana i jego rodziny. I rzeczywiście, w czwartek pojawiła się informacja, że Komisja nie poprze wniosku Węgier o 7,2 mld euro dotacji w ramach unijnego funduszu naprawczego przed upływem terminu w dniu 12 lipca, ponieważ węgierski plan nie spełnia dwóch kryteriów oceny związanych ze środkami antykorupcyjnymi.

Dodatkowo Parlament przyjął rezolucję 529 głosami do 150, przy 14 wstrzymujących się, w której posłowie wyrazili ubolewanie, że Komisja postanowiła zastosować się do niewiążących konkluzji RE z grudnia 2020 r. i zamierza opóźnić stosowanie rozporządzenia “pieniądze za praworządność” poprzez opracowanie wytycznych dotyczących jego stosowania. Posłowie wzywają też Komisję do szybkiego zbadania wszelkich potencjalnych naruszeń zasad praworządności, „które mają lub mogą mieć poważny wpływ na należyte zarządzanie finansami z budżetu Unii”, zaznaczając, że „sytuacja w niektórych państwach członkowskich już teraz uzasadnia podjęcie natychmiastowych działań”.

Chciałoby się napisać: i tak dalej, i tak dalej. Na wszystkie te zdarzenia jedyną odpowiedzią polityków obozów rządzących jest opowiadanie o lewackiej Europie, która nienawidzi konserwatywnych polityków. We wspomnianej debacie o Węgrzech i Polsce poseł Joachim Brudziński mówił: „Ale czy to się wam podoba, czy nie Polska i Węgry są integralną częścią Europy. Jesteśmy i będziemy w Europie. Bo nikt nie dał prawa lewicy, do decydowania, kto jest Europejczykiem a kto nie”. Jak dodał, rządy w Polsce i na Węgrzech mają mocny i demokratyczny mandat, by realizować swój program, w tym również reformę wymiaru sprawiedliwości i chronić prawdziwe wartości. „Te wynikające ze Starego i Nowego Testamentu, prawa rzymskiego, filozofii greckiej, a nie lewackiego bełkotu” - wyjaśnił Brudziński. I na nic się zdają głosy, jak chociażby Philippe Lambertsa, przedstawiciela Zielonych, belgijskiego polityka, który mówił: „Ja też jestem chrześcijaninem, tyle, że dla mnie oznacza to pomoc dla uchodźców, zapisana w Biblii, oznacza szacunek dla wszystkich ludzi”. Na takie słowa poseł Patryk Jaki ma taką odpowiedź: „Do śmietnika wyrzucacie naukę, doświadczenie, dorobek pokoleń i zamieniacie je na Wasze polityczne przekonania” - mówił zauważając dodatkowo, że jest to wypełnienie wizji Marksa i Engelsa, zgodnie z którą, by zbudować nową rzeczywistość, trzeba zniszczyć tradycyjne wartości i tradycyjną rodzinę.

Pora wrócić do pytania: co dalej? Jaki może być finał sporu, w którym nie już punktów stycznych, a z drugiej strony jego natężenie staje się nieznośne. Ja go nie widzę: Chętnych do wyjścia z Unii nie ma ani w PiS, ani w FIDESZ. Do zbudowania jej na własną modłę brakuje większości w każdej unijnej instytucji. Do stworzenia od podstaw nowej, alternatywnej Wspólnoty, też chyba nie starczy sił i pieniędzy. Czy „przemówienie do kieszeni”, w postaci blokowania wypłat z unijnego budżetu zachęci Kaczyńskiego i Orbana do zmiany kursu? Wątpię, raczej będą na tym budować kapitał do stopniowego powiększania eurosceptycznej grupy rodaków, aby ewentualne wyjście z UE za wiele lat nie napotykało silnych protestów. Politycy tych partii już obecnie podkreślają, że „te pieniądze po prostu się nam należą”.  A jak nam nie dadzą, to znaczy okradną nasze narody. Jedynie zmiana władzy w procesie demokratycznych wyborów może zakończyć ten konflikt. Problem w tym, że na Węgrzech już o demokratyczne wybory będzie trudno przy takiej omnipotencji partii władzy. A u nas…

Maciej Zakrocki, Strasburg

Post Budapeszt i Warszawa na celowniku pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

Tylko jednego dnia rząd PiS stawiany był w PE pod pręgierzem w trzech kwestiach: prawa do aborcji, praw osób LGBT i konwencji stambulskiej. Może premier Mateusz Morawiecki ma rację twierdząc, że praworządność i jej łamanie stało się w UE „pałką propagandową”? – zapytaliśmy posła Roberta Biedronia (Wiosna, S&D), wiceprzewodniczącego Komisji PE ds. Praw Kobiet i Równouprawnienia, sprawozdawcę przyjętej w czwartek rezolucji w sprawie prawa do aborcji w Polsce podczas konferencji prasowej online, zorganizowanej przez Biuro Informacyjne PE w Warszawie.

- Wszystkie te kwestie pojawiają się z jednego powodu: ponieważ Polska narusza umowy, których zobowiązała się przestrzegać. Gdyby Polska nie miała problemów z przestrzeganiem praworządności, to żadna z tych kwestii nie pojawiłaby się na agendzie. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie było orzeczeniem instytucji unijnych, czy Parlamentu Europejskiego. Ataki na osoby LGBT są w Polsce rzeczywistością. Chęć wystąpienia z konwencji stambulskiej o przemocy wobec kobiet jest deklarowana przez polski rząd. Więc to nie Unia Europejska prowokuje te dyskusje i wszczyna odpowiednie działania, tylko rząd premiera Morawieckiego i przedstawiciele tego rządu. Problem tkwi w Polsce. To Polska ma problem z naruszaniem reguły praworządności, na którą się umówiliśmy.

- Jeśli Polska nie zgadza się z pewnymi kwestiami, to jest Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu, do którego można się zwrócić z prośbą o wyjaśnienie pewnych rozbieżności, jeśli Polska uważa, że instytucje UE nie mają kompetencji i przekraczają pewne granice umów, jakie zawarliśmy. Tego rząd premiera Morawieckiego nie robi. Mam wrażenie, że jest to raczej rozgrywka polityczna, która nie służy dobrze Polsce. W mojej ocenie jest to szkodliwe działanie. Zamiast siedzieć przy jednym stole z tymi, którzy współdecydują o przyszłym budżecie, w tym z Francją i Niemcami i innymi państwami UE, rząd premiera Morawieckiego tworzy unię polsko-węgierską. Według mnie nie jest to najsilniejsza karta przetargowa, bo wstępowaliśmy do Unii Europejskiej, a nie do unii polsko-węgierskiej.

Czy Pańskim zdaniem podczas grudniowego szczytu w Brukseli premier Morawiecki zawetuje unijny budżet, by nie okazać się „miękiszonem” i jakie mogą być tego konsekwencje dla Polski, poza groźbą utraty 23 mld euro z Funduszu Odbudowy? Czy w dalszej perspektywie grozi nam „polexit”?

- Mam nadzieję, że premier Morawiecki jest twardym negocjatorem, bo ambicją wszystkich premierów Polski było do tej pory, by „wyciskać brukselkę” i przywozić z Brukseli jak najwięcej. Mam nadzieję, że ta „brukselka” będzie skutecznie wyciśnięta i tym razem, z pożytkiem dla wszystkich krajów Unii Europejskiej, w tym także Polski. Jako członek Komisji Budżetowej ciężko pracuję na to, by ten budżet był dla Polski jak najlepszy. To jest historyczny moment, ponieważ środki, jakie stosujemy, to ponad 1 bilion euro w ramach wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2021-2027 oraz 750 miliardów euro w ramach Funduszu Odbudowy. Są to ogromne środki w ramach UE, których część może trafić do Polski. Już dzisiaj jest to nazywane nowym planem Marshalla, na który wszyscy czekamy w kontekście pandemii oraz kryzysu ekonomicznego i społecznego. To środki nieporównywalne w nowożytnej historii Europy. Powojenny Plan Marshalla wynosił w przeliczeniu na dzisiejsze pieniądze 100 mld euro. Fundusz Odbudowy jest siedmiokrotnie większy.

- Nie wierzę w to, że premier Morawiecki wróci z Brukseli na tarczy. Kibicuję mu, żeby wrócił z tarczą. Sojusz polsko-węgierski jest dla mnie całkowicie niezrozumiały. Węgry nie są mocnym graczem w UE. Siła Orbana nie jest także wielka. Boję się, że historia skończy się tak jak zwykle za rządów PiS. Victor Orban wynegocjuje swoje i pozostawi Polskę osamotnioną, a premier Morawiecki przywiezie skromny budżet, który będzie bieda-budżetem dla Polski. Tego bym nie chciał. Mam nadzieję, że Polska wróci do poważnych negocjacji z innymi krajami, a pieniądze z WRF i Funduszu Odbudowy będą także częścią polskiego budżetu. To są realne pieniądze, na które czekają Polki i Polacy. To pieniądze, których brakuje dzisiaj w samorządach na modernizację szpitali i szkół, na budowę nowych chodników i dróg, na nowe linie kolejowe, na walkę z rakiem, na sfinansowanie wielu projektów w ramach Nowego Zielonego Ładu, żebyśmy oddychali lepszym powietrzem i żebyśmy przeszli tę wielką zieloną rewolucję, tworzącą nowe miejsca pracy.

- Nie chcę wierzyć w “polexit”. Ufam, że jest to nierozsądna, ale jednak tylko gra, żeby wzmocnić swoją pozycję. To nie jest najlepsza strategia, ale zobaczymy, co z tego wyniknie. „Polexit” byłby dla Polski katastrofą. Naszą racją stanu jest pozostanie w UE. Dla nas nie ma alternatywy. Jeśli wyjdziemy z UE, trafimy automatycznie w orbitę wpływów Federacji Rosyjskiej i Kremla, tak jak Białoruś.

Roman Gutkowski

Post Robert Biedroń: Nie chcę wierzyć w “polexit” pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

Krytycy mechanizmu „pieniądze za praworządność”, w ramach którego Polska mogłaby stracić nawet połowę z planowanej kwoty 700 mld zł, twierdzą, że ogranicza on naszą suwerenność i będzie używany do odbierania funduszy krajom naszej części Europy. Czy nie obawia się Pan, że wprowadzenie tego mechanizmu w życie może w dłuższej perspektywie doprowadzić do „polexitu”? – zapytały Eurowybory JANA OLBRYCHTA, (PO, EPL), stałego sprawozdawcę PE ds. wieloletnich ram finansowych na lata 2021-2027 w czasie rozmowy live, zorganizowanej przez Biuro Informacyjne PE w Warszawie:

- Proponuję, żeby odwrócić trochę sposób myślenia o tej sprawie. Pytanie polega na tym, czy będąc w UE chcielibyśmy, żeby wszystkie państwa członkowskie przestrzegały pewnych określonych zasad, na które się zgadzamy. Nie mówmy o Polsce. Mówmy o sytuacji, w której w państwie „x” nagle się okazuje, że załamuje się cały system rządów prawa, sądy znajdują się pod kontrolą ekipy rządzącej, co powoduje nieprzejrzystość i zagrożenie korupcji politycznej. Czy wtedy radośnie powiemy, że chcemy to państwo wspierać?

- Na razie mówimy tak, jakby ten mechanizm miał dotyczyć tylko Polski czy Węgier. W PE chcemy pokazać, że taki mechanizm jest niewątpliwe w dzisiejszych czasach niezbędny, ale nie może być „szyty” pod określone państwa, np. pod Węgry czy Polskę. Musi on dotyczyć wszystkich 27 państw członkowskich i być stosowany w sytuacji, gdy pojawiają się zagrożenia. Przewodnicząca KE, Ursula von der Leyen, proponuje doroczny przegląd stanu praworządności w całej UE, w każdym państwie, żeby sytuację tę dokładnie obserwować i reagować na zagrożenia.

- Moim zdaniem, wszystko wskazuje na to, że taki mechanizm naprawdę jest potrzebny. Dziwi mnie bardzo, że dwa rządy, polski i węgierski, tak histerycznie reagują na to hasło. Czyżby u nas nie były realizowane zasady państwa prawa? Jeśli u nas wszystko gra i te zasady są realizowane, to o co ta cała awantura?

- Powiązanie funduszy z praworządnością musi być oczywiście dokładnie opracowane. Muszą być opracowane odpowiednie wskaźniki, sposób monitorowania, kto to będzie robił i kto będzie podejmował decyzje w tej sprawie. Wydaje mi się, że ten mechanizm jest niezbędny. Jego brak wywołuje dziś krytykę. W niektórych państwach, w szczególności bogatych, wyborcy moich kolegów, polityków, wyraźnie mówią: „Jeśli płacimy tak ogromne pieniądze na UE i pieniądze te idą do określonych państw, to dlaczego nie reagujemy, gdy się tam coś takiego dzieje?” Ta krytyka rośnie.

- Wszystko zależy od tego, w jaki sposób będzie to przedstawiane w Polsce. Jeśli będzie to przedstawiane jako ingerencja UE w nasze wewnętrzne sprawy, to oczywiście przeciwnicy Unii będą mieli argument za tym, że jest to dla nas niekorzystne.

- W Parlamencie Europejskim zdecydowana większość głosów z prawie wszystkich grup politycznych opowiada się za tym mechanizmem i jest gotowa znaleźć kompromis w sprawie tego, w jaki sposób go realizować. Część państw członkowskich podkreśla, że bez tego mechanizmu nie będzie wieloletniego budżetu. Proszę na to patrzeć nie z punktu widzenia polskiego, tylko z punktu widzenia różnych państw członkowskich UE. To niedopuszczalne, żeby traktować to jako atak na jakieś państwa. Powinien to być stały mechanizm, stosowalny do każdego z państw Unii Europejskiej.

Roman Gutkowski

Post Jan Olbrycht: Mechanizm „pieniądze za praworządność” nie może być „szyty” pod Węgry czy Polskę pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

Parlament 422 głosami za, przy 147 głosach sprzeciwu i 48 wstrzymujących się poparł wniosek Komisji Europejskiej o  zastosowanie przez Radę artykułu 7.1 Traktatu o UE wobec Polski i wezwał polskie władze do podjęcia kroków mających na celu rozwiązanie problemów.

Posłowie wzywają w rezolucji Radę (ministrów z państw członkowskich) do podjęcia szybkich działań zgodnie z procedurą 7 ust. 1 traktatu. Oczekują też, że Komisja i Rada będą regularnie udzielały Parlamentowi pełnych informacji o działaniach podejmowanych na każdym etapie procedury i o dokonywanych postępach.

Już wcześniej, w rezolucji przyjętej 15 listopada 2017, Parlament uznał, że w Polsce istnieje wyraźne ryzyko poważnego naruszenia unijnych wartości wymienionych w artykule 2 Traktatu o UE.

Art. 7 Traktatu UE nigdy wcześniej nie był stosowany. Określa on procedurę zapobiegania naruszeniom wartości Unii Europejskiej. Przewiduje też możliwość nałożenia sankcji na państwo członkowskiego, które dopuszcza się „poważnego i stałego naruszenia” artykułu 2.

Na mocy art. 7 ust. 1, na wniosek jednej trzeciej państw członkowskich, Parlamentu Europejskiego lub Komisji Europejskiej Rada (ministrowie UE) może stwierdzić, że istnieje wyraźne ryzyko poważnego naruszenia wartości UE przez państwo członkowskie. Decyzja Rady wymaga poparcia większości czterech piątych jej członków oraz zgody Parlamentu Europejskiego. Aby zapobiec naruszaniu unijnych zasad Rada może również skierować zalecenia do danego kraju.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 naruszenie wartości UE może zostać stwierdzone przez Radę Europejską (głowy państw lub rządów UE) na wniosek jednej trzeciej państw członkowskich UE lub Komisji Europejskiej. W tym przypadku Rada Europejska musi podjąć decyzję jednomyślnie, a Parlament musi wyrazić zgodę.

Artykuł 7 ust. 3 może stanowić podstawę prawną do nałożenia sankcji, polegającej na przykład na tymczasowym odebraniu Polsce prawa głosu w Radzie.

Parlament Europejski

Serwis prasowy

Post Parlament Europejski poparł podjęcie przez UE działań w obronie państwa prawa w Polsce pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

W czasie gdy broniłem niezależności TK wiele osób apelowało do mnie abym podtrzymał głos w duchu odpowiedzialności za przyszłość Rzeczpospolitej. W listach i e-mailach pisano o skupianiu sił wokół tego co buduje bezpieczeństwo i rozwój Polski. „Konferencja dla Polski w Europie” jest odpowiedzią na te oczekiwania. Dziś gdy główne ośrodki władzy porzuciły zadanie formułowania długofalowej, stabilnej polityki wiele zależy od aktywności ludzi którzy mają poczucie odpowiedzialności publicznej. Odpowiedzialność za konsensus narodowy wokół spraw fundamentalnych spoczywa na ludziach, liderach, i środowiskach eksperckich. Dużo byśmy mogli mieć gdyby nam się chciało chcieć. Wezwanie Wyspiańskiego odnosiło się do aktywnych obywateli, nie było wyrazem zdawania się na przywództwo wąskiej grupy osób. „Plan dla Polski w Europie” to zachęta do  dyskusji i określania wspólnych elementów strategicznych. Chciałbym, żebyśmy siebie słuchali, posiadali więcej pomysłów, argumentów i żebyśmy mogli kontynuować w stałych formach.

Następnie Kazimierz M. Ujazdowski nakreślił 5 kluczowych spraw z punktu widzenia przyszłości Polski:

1. Przestrzeganie prawa, konstytucji i poszanowania prawa.

To jest warunek zaufania i integracji wspólnoty, przestrzegania reguł. Nowym zadaniem będzie rekonstrukcja Trybunału Konstytucyjnego, przywrócenie cywilizowanych, stałych reguł polityki. Nie może to być jednak jedyny punkt agendy państwowej. Nie możemy myśleć o prostym powrocie do 2015 r. Polska nie była wtedy jak niektórzy twierdzili w ruinie, ale państwo polskie nie spełniało wszystkich uprawnionych oczekiwań obywateli. Mamy prawo do ambicji kształtowania rzeczywistości instytucjonalnej Rzeczpospolitej. Powinniśmy myśleć o planowaniu strategicznym, tworzeniu państwa zdolnego do polityki inteligentnej, choćby polityki migracyjnej zintegrowanej abyśmy w przyszłości nie byli z jednej strony straszeni zalewem imigrantów, z drugiej otwarciem granic i brakiem kontroli nad tym procesem. Musimy zadbać o instytucje, które będą zdolne do budowy zaufania wśród przedsiębiorców, ale także budowy ładu przestrzennego, egzekwowania prawa pracy. W wielu punktach Polska ma tytuł do zadowolenia, ale są sfery które muszą być jak alarm. Bardzo niskie miejsce w rankingach pokazujących zdolność do zatrzymywania talentów młodych ludzi i przyciąganie nowych z zewnątrz.

Nie ma dzisiaj momentu konstytucyjnego, ale warto rozmawiać o dobrych rozwiązaniach na przyszłość. Można myśleć o cząstkowych zmianach konstytucji takich jak formuła Senatu, rozdział europejski, ale na bardzo wielu polach reformy ustrojowe nie są uzależnione od zmiany ustawy zasadniczej.

2. Zdrowe zasady selekcji kadr w sferze publicznej.

Dobre reguły w kształtowaniu kadr w sferze publicznej stanowią warunek odbudowy zaufania do państwa. Młoda generacja wyrabia sobie wyobrażenie o RP na tej właśnie podstawie. Chodzi zatem o bezstronność, obiektywizm, sprawiedliwe kryteria doboru kadr. Nie możemy się godzić na dziką politykę nominacyjną i brak obiektywizmu w kształtowaniu kadr. Aktywna opinia publiczna powinna żądać wprowadzenia zasad transparentnych, obiektywnych – szczególnie w sektorze publicznym, w sektorze spółek skarbu państwa, które są sferą bez reguł. 

3. Wykorzystanie potencjału  polskiej samorządności. 

Udało nam się po komunizmie zbudować silny samorząd terytorialny, który przejął odpowiedzialność za sprawy lokalne i regionalne z powodzeniem dla Polski. Nie możemy się zgodzić na politykę, która jest wyrazem nawrotu podejścia centralistycznego i wyrazem nieufności wobec ludzi, którzy poświęcili się sprawom lokalnym i regionalnym z pożytkiem dla dobra publicznego. Aktywna opinia publiczna powinna bronić samorządu. Nie będzie rozwoju bez samorządu i synergicznej polityki centralnej. To nie oznacza zgody na zjawiska negatywne, sprzeczności. Dlatego będziemy rozmawiać o urealnieniu procedur demokratycznych i koniecznych zmianach w samorządzie.

4. Transparentność i poszerzenie praw politycznych obywateli.   

Polska potrzebuje rozsądnej dawki procedur demokracji bezpośredniej, kontroli obywateli nad politykami. Nowoczesne stanowisko wobec włączania obywateli w proces tworzenia polityki nie musi przeczyć tworzeniu odpowiedzialnej władzy, która posiada instrumenty do jej sprawowania.  

5. Polska w Europie.

Potrzeba zasadniczej reorientacji polityki w UE jest oczywista. Polityka mnożenia pretensji, otwierania niepotrzebnych pól konfrontacji skazującej nas na izolację i brak sojuszników. Nie można prowadzić polityki w UE tylko w powiązaniu z USA. Wielu z nas przywiązanych jest do więzi transatlantyckich, które są konieczne, ale nie wyczerpują instrumentów naszej polityki zagranicznej. Niektórzy redukują polskie ambicje do tego by wsiąść do pociągu, który ma już odjeżdżać do stacji integracja wokół strefy euro. W tej nadzwyczajnej sytuacji Polska powinna mieć wolę ponoszenia odpowiedzialności i współkształtowania Europy. Możemy z pożytkiem dla Europy rozszerzyć integrację w sprawie ochrony granic, bezpieczeństwa, walki z terroryzmem. Natomiast jeśli UE ma być graczem globalnym nie może przyjmować dogmatycznych, centralistycznych wersji integracji. Trzeba też otwarcie mówić naszym partnerom, że dyskusja o wejściu do strefy euro musi być poprzedzona usunięciem barier, które ograniczają otwarty i konkurencyjny rynek. Protekcjonizm ma bardzo silne poparcie w starej Europie i dziś szkodzi nie tylko Polsce, ale także dynamice gospodarki europejskiej. 

Na koniec Kazimierz M. Ujazdowski mówił:

W połowie lat 80. podczas spotkania opozycyjnego spotkałem człowieka niezwykłego – Jana Józefa Szczepańskiego. Był on żołnierzem Armii Krajowej, kimś kto nie unikał wojny, w grudniu 1944 potrafił śmiało i z odwagą zmierzyć się z Czesławem Miłoszem ws. wysiłku zbrojnego. Był człowiekiem niezłomnym, po wojnie redaktorem Tygodnika Powszechnego, współpracował z opozycją. Szczepański był rzecznikiem patriotyzmu bez ostentacji i pragnienia normalności. O swoim powojennym pokoleniu wolnej, Drugiej Rzeczpospolitej mówił: „Dwadzieścia lat bez garbu owej wyjątkowości narodowego losu –bez piętna przekleństwa i świętości, w przekonaniu, że już za nami cała atmosfera pokuty i misji, anielstwa i diabelstwa, infantylizmu i wzniosłości, które z historii uczyniły misterium patetycznego i nieco histerycznego życia. Byliśmy pierwszym normalnym, zdrowym psychicznie pokoleniem Polaków od paru stuleci… Pokoleniem ozdrowieńców. Bardzo nam zależało na naszej normalności”. 

To inspiracja dla narracji, która dzisiaj może spajać bardziej wspólnotę Polaków, która pozwoli młodemu pokoleniu na odnalezienie sensu kształtowania losu Polski. To jest spojrzenie wychodzące poza dziki spór o historię – pamiętające o heroizmie chwil nadzwyczajnych, ale nie mniej doceniające wysiłek cywilizacyjny, naukę, wynalazki, pasję społeczników, skromnych budowniczych małych ojczyzn, tych którym zawdzięczamy „solidne i rzeczowe życie” .

Jaki jest związek między Janem Józefem Szczepańskim, a Wrocławiem? Wrocław nie może być rozumiany tylko w kategoriach heroicznych. Nie można go opowiedzieć bez normalności i rzeczowości. Nie można go opowiedzieć bez wysiłku cywilizacyjnego, rozwoju kultury i nauki wrocławskiej. Bardzo się cieszę, że w Centrum Historii Zajezdnia, do którego zobaczenia serdecznie zapraszam, mamy ten wymiar wielotonowej narracji gdzie jest miejsce do dumy i wspólnego planowania rzeczywistości. 

Mam nadzieję, że nasza konferencja przybliży nas do tych elementów narodowego konsensusu, które będą miały znaczenie dla rozwoju polski. Mam nadzieje, że nasze rozmowy będą służyły temu o czym marzył Jan Józef Szczepański: solidnemu i rzeczowemu życiu w niepodległej Rzeczpospolitej.

Post Plan dla Polski w Europie – wystąpienie Kazimierza M. Ujazdowskiego pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

Eurodeputowany pytał o podstawy prawne działań Komisji Europejskiej. “Wiemy, że Komisja wyszła daleko poza swoje kompetencje” – stwierdził europoseł PiS.  Polski polityk wyjaśniał, że Trybunał Konstytucyjny w Polsce działa sprawnie, obradując w pełnym składzie i zgodnie z polskim prawem i konstytucją.

Zbigniew Kuźmiuk pytał natomiast przedstawiciela KE o to, czy w związku z przegranymi z kretesem w swoim kraju wyborami zrezygnuje z pełnionej funkcji (partia Timmermansa straciła 29 mandatów w 15 osobowym parlamencie i ma ich teraz tylko 9). “Trudno mówić w tej sytuacji o demokratycznym mandacie do reprezentowania Holandii w Komisji Europejskiej” –  zakończył Kuźmiuk.

Głos zabrała również koordynatorka grupy EKR w komisji LIBE, Helga Stevens, która podkreślała, że Komisja pod pretekstem obserwowania praworządności w Polsce prowadzi politycznie motywowaną grę. Belgijka mówiła, że rząd polski podjął konstruktywny dialog z KE i odniósł do wszystkich wydanych przez nią zaleceń.

“Dialog z Komisją Europejską powinien opierać się na zasadach takich jak obiektywizm, poszanowanie suwerenności, pomocniczości i tożsamości narodowej” – mówiła Stevens i dodała, że ostatnie uwagi Wiceprzewodniczącego Fransa Timmermansa, w którym wezwano inne państwa członkowskie do utworzenia wspólnego frontu z Komisją Europejską przeciwko Polsce, są rażącym naruszeniem tych zasad.

Z kolei Branislav Škripek, słowacki europoseł i zastępca koordynatora EKR w komisji LIBE, pytał komisarza Timermansa, dlaczego, gdy stoimy w obliczu poważnych kryzysów zagrażających bezpieczeństwu Europy, w rocznicę ataków terrorystycznych w Brukseli, KE skupia się na atakowaniu będących w zgodzie z prawem działań demokratycznie wybranego rządu.

Post Zbigniew Kuźmiuk: Komisja musi działać w ramach swoich kompetencji pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

Post Po raz kolejny Europa martwi się o Polskę pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

Post Polska nie zasługuje na płacenie tak wielkiej ceny za nadużycia władzy pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.