Czy można spodziewać się, że Polska zostanie potraktowana tak samo jak Węgry, w wypadku których Komisja Europejska opowiedziała się w niedzielę jednogłośnie za wstrzymaniem wypłaty 65 proc. środków z Funduszu Spójności, tj. 7,5 mld euro?

- To fakt, że Polska i Węgry objęte są od kilku lat procedurą z art. 7 Traktatu. Faktem jest również, że w Parlamencie Europejskim przyjęliśmy wiele rezolucji, dotyczących obu krajów. Wezwaliśmy w nich Komisję Europejską do udzielenia właściwej odpowiedzi na wyzwania dotyczące nieprzestrzegania przez nie rządów prawa. Apelowaliśmy również o zastosowanie wobec nich zasady warunkowości, jeśli chodzi o korzystanie z funduszy europejskich. Jest jednak również prawdą, że uważna lektura rezolucji PE dotyczących Polski i Węgier pokazuje istotne różnice. Nie są to sytuacje identyczne.

Na czym te różnice polegają?

- W przypadku Węgier nie chodzi jedynie o niezależność wymiaru sprawiedliwości, prawa człowieka i wolność mediów, jak jest w przypadku Polski. Chodzi również o edukację, w tym edukację seksualną, szkolnictwo wyższe, wolność stowarzyszeń i przestrzeganie praw mniejszości etnicznych. Problemem jest także złe wykorzystywanie funduszy europejskich i korupcja. Dlatego też w przypadku Węgier Komisja Europejska chce wstrzymać wypłatę części tych środków. W przypadku Polski zaś fundusze z KPO zostaną odblokowane, jeśli rząd wywiąże się z realizacji „kamieni milowych”, uzgodnionych z KE. Można więc powiedzieć, że choć obydwa państwa członkowskie budzą nasze poważne obawy, jeśli chodzi o przestrzeganie praworządności, ich sytuacja nie jest identyczna.

Czy olbrzymia pomoc Polski dla Ukrainy i ukraińskich uchodźców nie powinna wpłynąć na zmianę sytuacji naszego kraju w sporze z Brukselą?

- Wiem, że taka jest taktyka polskiego rządu. Nie można jednak łączyć ze sobą obu kwestii – polskiej odpowiedzi na rosyjską agresję na Ukrainę z jednej strony, a łamania praworządności, praw człowieka i demokracji z drugiej. Jest tylko jedna droga wyjścia z tego konfliktu: pełne przestrzeganie praworządności, niezawisłości sędziów, praw człowieka oraz wyroków TSUE. Wciąż na to oczekujemy!

Rozmawiał: Roman Gutkowski

Post Sytuacja Polski i Węgier nie jest identyczna – mówi Juan Fernando López Aguilar (Hiszpania, S&D), przewodniczący Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych PE pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

- Stosunki między Komisją Europejską a Polską nigdy nie będą się opierały na zasadzie winy i kary. Unia Europejska nie wierzy w karanie. Chcemy działać wspólnie na rzecz coraz lepszego życia naszych obywateli. Nie chodzi więc o karanie czy stygmatyzowanie danego rządu czy opcji politycznej. Reakcja, nad którą obecnie pracujemy, nie polega na wynagrodzeniu za wysiłki. W 2015 r. Turcja nas zwyczajnie szantażowała, a teraz nie mamy do czynienia z takim zjawiskiem. Musimy wziąć pod uwagę istniejące okoliczności i naszą sytuację finansową. Niedawno dokonaliśmy przydziału naszych wieloletnich ram finansowych. Dużą część naszych finansów przekazaliśmy na instrument na rzecz odbudowy i zwiększania odporności. Dlatego też Komisja Europejska nie może błyskawicznie znaleźć nowych środków. Staramy się znaleźć rozwiązania, które pomogłyby obywatelom UE nie tylko w Polsce. Stoimy w obliczu zagrożenia ubóstwem energetycznym, co też ma poważne skutki społeczne. Kolejny problem dotyczy tego, skąd znaleźć pieniądze na odbudowę Ukrainy. Musimy mieć pewność, że rozdzielimy te fundusze w jak najlepszy sposób. Wysiłki, podjęte przez Polskę w kwestii pomocy dla uchodźców z Ukrainy, są bardzo dobrze postrzegane w UE. Z pewnością znalezione zostaną rozwiązania, które wzmocnią Polskę w związku z dodatkowymi kosztami, które teraz ponosi. Musimy jednak najpierw ustalić, które potrzeby są najpilniejsze i na których celach powinniśmy się skupić – powiedział przewodniczący delegacji, Dragos PÎSLARU (Odnowić Europę, Rumunia).

-  Niezależnie od środków w ramach Krajowego Planu Odbudowy, na których odblokowanie Polska w dalszym ciągu oczekuje, powinny i muszą się znaleźć dodatkowe środki. Dzisiaj w czasie spotkania w ambasadzie ukraińskiej usłyszeliśmy, że wsparcie Polski dla uchodźców jest uczciwe i sprawiedliwe. Mobilność UE w tym zakresie nie jest tak olbrzymia, jak możliwość szybkiego działania na poziomie krajowym. Chcę głęboko w to wierzyć, że Polska z tym poważnym problemem finansowym nie pozostanie sama. Pragnę też podkreślić, że fundusze w ramach KPO nie były przeznaczone na pomoc dla uchodźców. Muszą więc zostać znalezione na ten cel nowe środki – powiedziała Elżbieta Rafalska (EKR, Polska).

- Moim zdaniem Komisja i UE zareagowały dużo lepiej i szybciej obecnie, niż w 2015 r. Na Ukrainę płyną przecież pieniądze, broń, a na Rosję nałożone zostały sankcje. Nikt nie chce karać Polski. Fundusz Odbudowy miał rzeczywiście służyć odbudowie po pandemii, ale również zwiększaniu odporności w obliczu przyszłych kryzysów. Obecnie mamy właśnie do czynienia z kryzysem, jakim jest wojna na Ukrainie. Mam nadzieję, że dialog między Komisją Europejską i polskim rządem na temat praworządności okaże się skuteczny i że wreszcie te wszystkie środki, które zostały przeznaczone na wsparcie Polski, zostaną uwolnione – powiedział Marc ANGEL, (S&D, Luksemburg).

Post Musimy wziąć pod uwagę istniejące okoliczności i naszą sytuację finansową – mówią europosłowie o pomocy dla Polski, związanej z przyjęciem uchodźców z Ukrainy pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

- Niewątpliwie wygrał wybory. Co stanie się później, tego nie wiem. Nikt nie wie, czy Macronowi uda się zdobyć w czerwcu większość w Zgromadzeniu Narodowym. Jeśli parlament będzie bardzo podzielony, możemy mieć do czynienia z kryzysem, który uniemożliwi wyłonienie większości i powstanie rządu. Może też dojść do „kohabitacji”, jeśli w parlamencie powstanie większość niechętna wobec Macrona. Większość może też uzyskać Front lewicy, który właśnie się tworzy. Wszystko jest możliwe. Tylko gdyby Macron przegrał wybory parlamentarne, można będzie mówić o jego „pyrrusowym zwycięstwie”.

„Front lewicy” próbuje tworzyć Jean-Luc Mélenchon, przywódca skrajnej lewicy, który w pierwszej turze wyborów prezydenckich uzyskał ponad 21 proc. głosów i który pragnie zostać premierem w ramach „trzeciej tury”, jak nazywa wybory parlamentarne. Jego program znacznie różni się jednak od programu Macrona, np. jeśli chodzi o stosunek do NATO i UE czy kwestie gospodarcze. Czy nie zapowiada to trudnej „kohabitacji”?  

- Nie przesadzajmy! Koalicję z Mélenchonem zawarli już Zieloni, którzy są bardzo proeuropejscy i nie chcą wyjścia Francji z NATO. Podobnie jest z socjalistami, którzy rozważają wejście do tej koalicji. W 1981 roku, kiedy François Mitterrand został prezydentem Republiki, wielu ludzi we Francji i w Polsce, gdzie byłem wówczas korespondentem, bało się, że Francją będzie rządzić sowieckie Politbiuro. Tak się jednak nie stało. Sam Mélenchon należał kiedyś do Partii Socjalistycznej. Był zwolennikiem Mitterranda. Absolutnie nie podzielam jego idei i propozycji, które uważam za demagogiczne. Nie sądzę jednak, aby chciał wywołać we Francji bolszewicką rewolucję…

Czy to prawda, że większość Francuzów chciałaby powrotu do „kohabitacji”?

-  Według ostatnich sondaży, chciałoby tego aż 64% ankietowanych. W najnowszej historii Francji mieliśmy do czynienia z dwiema „kohabitacjami” – socjalistycznego prezydenta Mitterranda z prawicowym premierem Chirakiem oraz prawicowego prezydenta Chiraca z socjalistycznym premierem Jospinem. Francuzi zachowali o tych dwóch okresach bardzo dobre wspomnienia, ponieważ system ten tworzy równowagę polityczną. Instytucje polityczne nie były niczym zagrożone. Wszystko dobrze funkcjonowało. W sumie było to coś na kształt „unii narodowej”. Francuzi czują rodzaj nostalgii, wspominając te czasy. Nie chodzi jednak o konkretną „kohabitację” między Macronem i Mélenchonem. Tego chciałaby mniejszość wyborców. Jeśli jednak uda się mu stworzyć Front Lewicy, może to obudzić entuzjazm wśród lewicowych wyborców, którzy ostatnio nie chodzili na wybory lub nie głosowali na lewicę. Może tak się stać w przypadku wyborców ze środowisk robotniczych, którzy dawniej głosowali na socjalistów lub komunistów, a ostatnio zasilili elektorat pani Le Pen. Część z nich może teraz powrócić do swoich lewicowych korzeni.

Pan sam chciałby, żeby Macron mianował premiera z centrolewicy – ekologa lub socjalistę?

- Niekoniecznie. Może to być również ktoś, kto jest kojarzony z lewicą.  Prezydent Valéry Giscard d’Estaing mianował swego czasu premierem konserwatywnego, znanego i cenionego ekonomistę, Raymonda Barre’a. Był krągłej budowy ciała, co dodatkowo budziło do niego zaufanie. Moim zdaniem Macron powinien postarać się znaleźć kogoś w rodzaju lewicowego Raymonda Barre’a…

Jakie będą skutki reelekcji Macrona dla Europy?

- Moim zdaniem, Europa potrzebuje Francji, która dobrze funkcjonuje. Macron powinien sprawić, by UE stała się unią polityczną. W czasie swojego przemówienia na Sorbonie był wizjonerem. Nie dlatego, że wymyślił coś nowego, ale dlatego, że zrozumiał, że nadszedł moment, by te idee, które wydawały się bardzo utopijne, zostały wprowadzone w życie. Okazało się, że Francuzi mieli rację, jeśli chodzi o wyposażenie UE w europejską obronę. Prezydentura Trumpa pokazała, że nie możemy wiecznie liczyć na USA. Nawet moi rozmówcy w Warszawie przyznali, że potrzebna jest europejska armia. Przyznają to również Kaczyński i Orban. Dziś w tej sprawie panuje w UE jednomyślność. Podobnie, jeśli chodzi o wspólne inwestycje w przemysły przyszłości. Tak samo, jeśli chodzi o odejście od zasady jednomyślności na rzecz większość kwalifikowanej w odniesieniu do polityki zewnętrznej i obronnej. Najbardziej nośnym przykładem jest fakt, że w zaledwie trzy dni od rosyjskiej agresji na Ukrainę, UE postanowiła dokonać zakupu broni jako Unia Europejska i wysłać ją na Ukrainę. To prawdziwa rewolucja! Z kolei Niemcy postanowiły zwiększyć swój budżet obronny o 100 mld euro. Za kilka dni UE ma wprowadzić embargo na dostawy rosyjskiej ropy. Podobnie będzie w przypadku rosyjskiego gazu. Prezydent Putin w swoim zaślepieniu myślał, że zniszczy zachodni sojusz, a ożywił NATO w wyniku inwazji na Ukrainę. Myślał też, że zniszczy jedność Europy, a wzmocnił wspólną politykę zagraniczną i obronną. Nawet najwięksi utopiści, do których sam się zaliczam, myśleli, że dojdzie do tego najwcześniej za 15 lat. Tymczasem stało się to już dzisiaj. Z kolei zamykając kurek z gazem dla Polski i Bułgarii, Putin wzmocnił wspólną politykę energetyczną. Europa zacznie sprowadzać gaz z Norwegii, USA, Kataru czy Algierii. W ten sposób wojna na Ukrainie paradoksalnie przyspieszyła budowę europejskiej jedności.

Polska przyjęła do tej pory ponad 3 mln uchodźców z Ukrainy, nie otrzymała jednak – jak twierdzi rząd – żadnej pomocy ze strony UE…

- UE powinna w imię europejskiej solidarności zrekompensować Polsce wydatki, związane z przyjęciem uchodźców z Ukrainy, ale z drugiej strony nie może ustąpić w kwestii przestrzegania przez nią praworządności. Nie można na to przymykać oczu. Jeśli Jarosław Kaczyński ma choć trochę wyobraźni i elastyczności, powinien podjąć właściwą decyzję i znaleźć konieczny kompromis. Wszyscy w instytucjach europejskich pragną bowiem załatwić ten kryzys. Nikt nie chce, aby doszło do pęknięcia z Polską. Wiem, że Kaczyński ma problem z małą, skrajnie prawicową, antyeuropejską partyjką, ale wszystkie rządy mają problemy ze swoimi koalicjantami.

Rozmawiał: Roman Gutkowski

Post Macron powinien sprawić, aby UE stała się unią polityczną – mówi francuski eurodeputowany z grupy Odnowić Europę, Bernard Guetta pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

- Tak, przebieg konferencji mnie w tym utwierdził. Świadczą o tym konkretne propozycje, składane przez obywateli oraz uczestników, zabierających głos na platformie wielojęzycznej. Musimy w to dalej inwestować. Teraz Parlament Europejski musi dokładnie przyjrzeć się ponad 170 rekomendacjom, będących owocem czterech paneli tematycznych i zdecydować, które z nim wymagają zmian traktatowych. Już na jesieni przedstawimy w tej sprawie stanowisko. Mam nadzieję, że również Komisja Europejska i Rada będą kierowały się tymi rekomendacjami. Dotyczy to zwłaszcza Rady, którą tworzą państwa członkowskie.

Czy konieczność zmian traktatowych, wynikająca z konkluzji konferencji, nie grozi tym, że Europa ponownie ugrzęźnie w instytucjonalnych debatach, jak było w przypadku niedoszłej konstytucji dla Europy?

- Po fiasku Konwentu w sprawie konstytucji europejskiej, w 2007 roku przyjęto Traktat Lizboński. Od tego czasu Unia Europejska bardzo się zmieniła. Wzrosła liczebność państw członkowskich, a także zwiększyły się problemy, potrzeby i wyzwania, stojące przed UE. Doszło do zmian w strukturze strefy euro, a obecnie mamy do czynienia z pandemią i wojną na Ukrainie. Do tej pory państwa członkowskie, przeciwne zmianom traktatowym, twierdziły, że nie chcą ich obywatele. Konferencja pokazała jednak, że obywatele pragną tych zmian. Uczestniczyłam w wielu debatach i nigdy nie słyszałam, aby obywatele chcieli mniej Europy. Wręcz odwrotnie. Dlatego też jestem w tej kwestii optymistką.

Które spośród konkluzji Konferencji uważa Pani za najważniejsze?

- Osobiście za najważniejszą uważam rekomendację dotyczącą odejścia od zasady jednomyślności w przypadku podejmowania decyzji w kwestiach związanych z polityką zewnętrzną i obronną. Dzięki temu unikniemy sytuacji, w której jedno państwo mogłoby np. zablokować przyjęcie sankcji wobec Rosji za inwazję na Ukrainę. Ważne są także rekomendacje w sprawie wzmocnienia unii energetycznej i zdrowotnej, co jest efektem wojny na Ukrainie i pandemii. Ważna są także zalecenia w sprawie zmiany europejskiego prawa wyborczego, walki ze zmianami klimatu oraz polityki socjalnej.

Zwolennicy „Europy ojczyzn” twierdzą, że konferencja stała się narzędziem politycznym w rękach federalistów, a przekazywanie coraz większej władzy na poziom europejski jeszcze bardziej oddali Europejczyków od centrum decyzyjnego w Brukseli, zamiast zbliżyć Unię do obywateli. Co Pani o tym sądzi?

- Przeciwnicy integracji europejskiej, w tym z Polski i Węgier, próbują zbudować maleńką, słabą Europę, kierując się interesami politycznymi i partyjnymi. Twierdzą przy tym, że pragną pielęgnować lokalną i narodową tożsamość, ale przecież Europa temu nie zagraża. Taką zamkniętą wizję coraz trudniej „sprzedać” obywatelom. Ludzie młodzi nie mają dziś żadnych problemów z pogodzeniem narodowej i europejskiej tożsamości. Europa ich łączy, a nie dzieli.

Konferencja odbywała się pod egidą Emmanuela Macrona, dążącego do ściślejszej Unii. Został on właśnie wybrany prezydentem Francji na kolejną kadencję, ponownie pokonując w drugiej turze przedstawicielkę skrajnej prawicy, Marine Le Pen. Czy jego wygrana oznacza, że europejska integracja zostanie pogłębiona, czy też będzie na to za słaby z powodu problemów w polityce wewnętrznej?

- Emmanuel Macron nie ma po prostu wyboru. W czasie pierwszej kadencji jako prezydent Francji wyrósł na lidera Europy, który ma wpływ na kierunek, w jakim zmierza UE. Cieszę się, że wygrał z Marine Le Pen dużą różnicą głosów. Mam też nadzieję, że podobnie będzie po czerwcowych wyborach do francuskiego Zgromadzenia Narodowego. Zdobycie większości w parlamencie pozwoliłoby mu uniknąć trudnej „kohabitacji”. Wybory prezydenckie nad Sekwaną pokazały, że umacniają się tam siły radykalne, zarówno prawicowe, jak i lewicowe. Zapowiada się więc bardzo trudna prezydentura. Mam nadzieję, że kłopoty wewnętrzne nie utrudnią jednak Macronowi działania na arenie europejskiej. Jest bowiem jednym z nielicznych europejskich polityków, łączących europejskie wartości z pragmatyzmem.

Rozmawiał: Roman Gutkowski

Post Konferencja w sprawie przyszłości Europy pokazała, że obywatele pragną zmian – mówi europosłanka Danuta Hübner (EPL, PO) pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

- Z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji (FST) Polska ma otrzymać ok. 8 mld euro. Myślę, że jest to ważne, by w tym procesie ludzie nie czuli się pozostawieni sami sobie. Wiemy, że do końca roku 2049 Polska musi się uporać z kwestią wykorzystania węgla, który odpowiada za 80 proc. krajowej produkcji energii. Ponadto 80 tys. osób w Polsce pracuje w górnictwie. Musimy wziąć to pod uwagę. W czasie mojej wizyty w Polsce rozmawiałam z wieloma osobami, zaangażowanymi w ten proces, które naprawdę chcą w nim uczestniczyć. Dużo zależy od polskiego rządu, na ile ambitnie podejdzie do realizacji tego procesu. Niestety, kwestia praworządności również ma na niego wpływ. Wszyscy pragniemy silnej, demokratycznej Polski w UE, która wypełnia również cele klimatyczne i czerpie korzyści z FST. Drogą walki ze zmianami klimatycznymi możemy podążać tylko razem.

Frans Timmermans, odpowiedzialny w Komisji Europejskiej za Zielony Ład powiedział przed miesiącem, że wojna w Ukrainie zmieniła wszystko, a kraje takie jak Polska, planujące spalanie węgla jako alternatywę dla rosyjskiego gazu mogą to robić zgodnie z celami klimatycznymi UE. Czy podziela Pani tę opinię?

- Oczywiście, słyszałam to zdanie Timmermansa. Nie mogę wyrazić jednak swojej konkretnej opinii, bo zależy to od dyskusji wśród krajów członkowskich. Ale jest pewne, że z perspektywy UE, Komisji i Parlamentu Europejskiego, nie możemy zapominać o celach klimatycznych. Ponieważ w dłuższym okresie potrzebujemy konkretnych rozwiązań. Mamy przyjętą ścieżkę, niektóre z tych rozwiązań trzeba zaadaptować, a inne wzmocnić, a w niektórych kwestiach musimy dopiero je stworzyć. Ale to zależy od reakcji państw członkowskich. Musimy także rozmawiać z przedstawicielami przemysłu i biznesu, aby znaleźć elastyczne rozwiązania. Nasza gospodarka już teraz jest bowiem dotknięta tym, co dzieje się w Ukrainie.

Chiny, Indie, czy inne kraje w ogóle nie rezygnują z węgla, a wręcz przeciwnie, rozbudowują swoją energetykę węglową. Czy nie uważa Pani, że podważa to unijną politykę klimatyczną?

- Z pytaniem tym spotkaliśmy się jeszcze przed agresją Putina na Ukrainę. Zresztą UE już na nie odpowiedziała. Pragniemy bowiem przewodzić światu w kwestii tworzenia instrumentów, mających na celu walkę ze zmianami klimatu. Bez względu na to, co robią inne kraje, takie jak Chiny czy Rosja, trzymamy się raz obranej ścieżki. Musimy im pokazać, jak ona działa. Powinniśmy konsekwentnie nią podążać, aby zapewnić naszym krajom bezpieczeństwo energetyczne.

Rozmawiał: Roman Gutkowski

Podczas swojego pobytu w Polsce, Henrike Hahn odwiedziła m. in. Zespół Elektrowni Pątnów-Adamów-Konin oraz Zakłady Górnicze Lubin. Europosłanka była sprawozdawczynią Komisji Gospodarczej i Monetarnej Parlamentu Europejskiego (ECON) w sprawie Funduszu Sprawiedliwej Transformacji oraz Instrumentu Pożyczkowego dla Sektora Publicznego w ramach Mechanizmu Sprawiedliwej Transformacji. Obecnie negocjuje również w ECON opinię w sprawie Społecznego Funduszu Klimatycznego.

Post Drogą walki ze zmianami klimatycznymi możemy podążać tylko razem – mówi europosłanka Henrike Hahn pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

- Mówimy o polskim Sejmie. Myślę, że to nie jest dobre wytłumaczenie do tego, aby pozwalać na rzeczy nieakceptowalne, nie tylko na łamanie praw podstawowych, ale na inwigilację, która ma bardzo niejasny cel. Odmówiono np. użycia takiego systemu Ukrainie. Dzisiaj kraj ten jest terenem walk i obiektem rosyjskiej inwazji. Jest to wojna przeciwko nam – Europie, bo Ukraińcy bronią europejskiego kierunku swojej tożsamości.

- Pokazuje to, że mamy do czynienia z niejasnymi zasadami używania tego systemu. Ponadto w Europie mamy do czynienia z politykami, którzy są jego ofiarami, jak i z tymi, którzy używali Pegasusa niezgodnie z jego przeznaczeniem, jakim jest walka z terroryzmem. Tymczasem służby specjalne używały go do niejawnych operacji, związanych z inwigilacją dziennikarzy, opozycji i niechętnych sobie osób. Nie może być na to przyzwolenia!

- I na koniec kwestia wyborów. Jeśli służby mają decydować o ich wyniku, to gratuluję Pawłowi Kukizowi politycznego nosa. Wojna musi być zastopowana. Musimy być bezpieczni, jeśli chodzi o nasze własne bezpieczeństwo, co oznacza, że te nowoczesne systemy powinny być w posiadaniu służb. Ale nie bez kontroli i nie bez warunków! Myślę, że Parlament Europejski bardzo szybko, prawdopodobnie jeszcze przed końcem tego roku, przygotuje raport z konkluzjami w tej kwestii.

Co będzie, jeśli w przedstawiciele polskich władz odmówią udziału w wysłuchaniach na zaproszenie Państwa komisji śledczej?

- Prawdopodobnie wszystkie kraje członkowskie UE, a nie tylko Polska i Węgry, zostaną zapytane o kwestię wykorzystywania tego rodzaju narzędzi. Czy będzie możliwa odmowa odpowiedzi na nasze pytania? Pewnie ktoś może się zasłonić tajemnicą, ale bym to odradzał. W ślad za tym może bowiem zostać uruchomiona procedura, którą już znamy w kwestiach związanych z ochroną praworządności. Mamy dziś zasadę warunkowości, jeśli chodzi o korzystanie ze środków finansowych, a TSUE na wniosek Komisji Europejskiej bardzo szybko przeprowadza postępowania. Dlatego też trzeba się zastanowić, czy brak współpracy w dobrym przecież celu się opłaca. Nie chodzi o dzielenie się tajemnicami, ale o wypracowanie wspólnych standardów i ich szanowanie. Leży to w interesie Polski. Odmowa współpracy groziłaby bowiem narażeniem się na postępowanie ze strony TSUE.

Rozmawiał: Roman Gutkowski

Post Europoseł Andrzej Halicki: Nie może być przyzwolenia na inwigilację dziennikarzy i opozycji! pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

- Bardzo możliwe, że ta wizja zostanie odrzucona przez inne frakcje. Uważamy jednak, że ten postulat suwerenności jest godzien rozważenia i wzięcia pod uwagę także przez inne frakcje. UE ma kilka funkcji. Wspólny, jednolity rynek to coś, czego nie było nigdy w historii i coś, co powinniśmy cały czas udoskonalać. Tymczasem okazuje się, że na tym wspólnym rynku jest bardzo wiele barier. Jeśli zaś chodzi o budowę nowego człowieka, to naszym zdaniem nie jest to zadanie UE, chociaż niektórzy tak właśnie sądzą – powiedział poseł Kosma Złotowski.

- To nie frakcje w PE decydują o tym, w jakim kierunku pójdzie Europa. Nawet coraz głębsza integracja ma pewne zasadnicze granice. Wypowiedział się na ten temat kilka razy niemiecki Trybunał Konstytucyjny. Chodzi o to, że źródłem legitymizacji wszystkich działań w UE są państwa członkowskie. To państwa zawarły pewien układ, oddając część swoich kompetencji. Nie powinniśmy zapominać, że wszelka władza unijna jest władzą nadaną. Mamy rzeczywiście do czynienia z efektem ubocznym, który sprawia, że maszyna integracyjna idzie coraz dalej. Przypomnę, że w unijnych traktatach mówi się, że istnieją kompetencje wyłączne, dzielone i takie, które w ogóle do UE nie należą, jak kwestie związane z edukacją, kulturą, czy składem etnicznym społeczeństw. W żadnym unijnym dokumencie jako zadanie UE nie jest wymieniona budowa nowego człowieka czy nowego Europejczyka, wolnego od więzi narodowych.  Żeby zatrzymać ten mechanizm uboczny, musimy dokonać pewnych zmian, niekoniecznie traktatowych, ale mentalnościowych i politycznych.  Mam nadzieję, że Konferencja w sprawie Przyszłości Europy nie zamieni się w populistyczny spektakl, służący do narzucenia państwom czy obywatelom wizji, której nie chcą. Niektórzy chcieliby, by konferencja przygotowała grunt pod zmiany traktatowe, idące w kierunku zacieśnionej współpracy. Naszym zdaniem UE nie może stać się zhierarchizowaną organizacją, w ramach której jedne kraje ingerują w wewnętrze sprawy innych państw, wytykając im różnego rodzaju uchybienia. Tej wizji będziemy bronić – powiedział prof. Zdzisław Krasnodębski.

Na ile realny wydaje się Panom scenariusz, zgodnie z którym z konferencji wyłoni się bardziej federalna Europa pod wodzą Emmanuela Macrona, co zapewni mu za rok kolejną wygraną w pojedynku z Marine Le Pen o fotel prezydenta Francji?

- Zobaczymy, jak będzie. Oczywiście nieprzypadkowe jest to, że zebranie plenarne konferencji ma odbyć się w Paryżu w pierwszej połowie przyszłego roku, czyli w czasie francuskiej prezydencji w UE i przed majowymi wyborami prezydenckimi. Zdajemy sobie sprawę z tego, że prezydent Macron chce to wykorzystać dla swoich celów kampanijnych. Ale być może do tych samych celów wykorzysta konferencję również jego rywalka, była europosłanka Marine Le Pen – powiedział poseł Kosma Złotowski.

- Konferencja odbywa się w bardzo ciekawym czasie. W związku z wciąż trwającą pandemią duża część Europejczyków jest sfrustrowana tą sytuacją. W wyniku tego spada zaufanie do instytucji europejskich. Po drugie odbędą się wybory w dwóch kluczowych krajach – Niemczech i Francji. W tym pierwszym kraju wiązać się one będą z odejściem Angeli Merkel, kluczowej postaci w polityce europejskiej. Prezydent Macron kreśli bardzo śmiałe wizje przyszłej Europy. Ale nie jestem wcale pewien, czy większość francuskiego społeczeństwa chce federalistycznej Europy. Przypomnę, że to Francuzi w referendum zagłosowali w większości przeciwko konstytucji europejskiej. Demokracja ma to do siebie, że jest nieprzewidywalna. W kuluarach słyszałem, że wiele rządów było niechętnych tej konferencji, bojąc się, że zgłoszone tam zbyt daleko idące postulaty wzmocnią głosy krytyczne wobec dalszej integracji. Sama Francja boryka się obecnie z wieloma problemami, związanymi z imigracją i wieloetnicznością swojego społeczeństwa – powiedział prof. Zdzisław Krasnodębski.

 Rozmawiał: Roman Gutkowski

Post Konferencja nie może zamienić się w populistyczny spektakl, służący do narzucenia państwom czy obywatelom wizji, której nie chcą – mówią europosłowie PiS pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

- Wszystkie tego typu procesy, które angażują obywateli, są przez polityków wykorzystywane do celów politycznych. Osobiście nie obawiam się, że będzie to prezydent Macron. Bałabym się, gdyby konferencję tę próbowali przechwycić politycy, którzy odchodzą od demokratycznych zachowań, żeby pociągnąć ludzi ku nowemu populizmowi. Konferencja miała się zacząć rok wcześniej, ale pandemia to utrudniła. Mam nadzieję, że ten rok uda się zamknąć konkretnymi propozycjami, ale kwestie wdrożenia finalnego raportu sprawią zapewne, że debata, szczególnie w jej wymiarze obywatelskim, ulegnie wydłużeniu. Mam też nadzieję, że konferencja stworzy jakiś trwalszy mechanizm, coś więcej, niż tylko konsultacje z obywatelami. Ta debata o Europie powinna stać się częścią europejskiego krajobrazu – powiedziała europosłanka Danuta Hübner.

- Ja uważam, że to bardzo dobrze, że Macron ma wybory i ma wielki bodziec do tego, żeby konferencja, która swe owoce wyda w czasie francuskiej prezydencji, osiągnęła sukces. Każdy proces potrzebuje gospodarza i lidera. Francja jest krajem, który ma tę wyobraźnię i ciężar gatunkowy. Zresztą widzę tu szansę dla Polski, gdyby chciała wyjść z izolacji w UE, nie tylko na naprawę stosunków z Francją, ale też na przywrócenie pozycji Polski jako kraju, który ma swoje pomysły dla Europy. Dla PiS jest to szansa do pokazania, że nie są prowincjuszami, którzy sarkają po kątach, tylko, że też mają jakiś konstruktywny pomysł, np. w dziedzinie bezpieczeństwa. Jarosław Kaczyński mówił kiedyś o armii europejskiej. Moim zdaniem poszedł za daleko, ale niechby ten koncept zaproponował. To jest sposób na odzyskanie wpływów w Europie – powiedział europoseł Radosław Sikorski.

Czy porozumienie Orban – Salvini – Morawiecki z ewentualnym udziałem Marine Le Pen może stworzyć skuteczną przeciwwagę dla zwolenników federalnej Europy?

- Może ono przede wszystkim rozwalić Unię Europejską. Marine Le Pen z taktycznych względów nie deklaruje już wyjścia z UE, ale nadal chce wyjścia ze strefy euro. Uważam, że UE nie przetrzymałaby prezydentury Marine Le Pen. Mam nadzieję, że nie będziemy musieli weryfikować tego w praktyce – powiedział europoseł Radosław Sikorski.

- W poprzednich wyborach, które wygrał Macron, pani Le Pen głosiła początkowo postulat wyjścia ze strefy euro, ale w trakcie kampanii ta koncepcja zniknęła. Nie wiem, czy dziś wróciła do tego pomysłu. Efekty wyjścia Wielkiej Brytanii z UE pokazują, że nie tędy droga, jeśli ktoś szuka pomyślności dla swoich obywateli. Opuszczanie UE nie jest dobrą ścieżką. Ten sojusz, który powstaje jakby na zamówienie polityków światowych, którym zależy na rozwaleniu UE od środka, jest sojuszem egzotycznym. Ta góra urodziła maleńką myszkę i nie doprowadziła do tego, czego oczekiwał Salvini, w związku z pragmatyzmem premiera Morawieckiego. Również na Węgrzech okres triumfu autorytarnego ustroju, jaki stworzył Orban, kończy się. Nie wróżę więc tej koalicji dalszego ciągu – powiedziała europosłanka Danuta Hübner.

Roman Gutkowski

Post Konferencja o przyszłości Europy pod egidą Macrona pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

- UE funkcjonuje dzisiaj w zupełnie innym otoczeniu globalnym. To zupełnie inny świat, bardzo zglobalizowany pod kątem technologii i informacji, ale z drugiej strony podzielony i rywalizujący ze sobą. Unia Europejska musi wziąć udział w tej rywalizacji. Trzy największe wyzwania, jakie stoją przed UE, to klimat, technologia i bezpieczeństwo. Dzisiaj Unia jest silniejsza niż 20 lat temu, ale wyzwania są znacznie poważniejsze. A Polska? Dzisiaj jesteśmy krajem o wiele bogatszym i rozwiniętym gospodarczo, ale też o wiele mniej znaczącym politycznie – powiedział europoseł Marek Belka (Lewica dla Europy, S&D).

- Wtedy, kiedy pracowaliśmy na rzecz wejścia Polski od UE, Unia składała się tylko z 15 krajów. Razem z nami do UE wchodziło dziesięć państw. Moim zdaniem, Polska różni się dziś bardziej niż dzisiejsza UE od tamtej z 2004 roku. Jeśli chodzi o wartości i zasadnicze idee, przyświecające Wspólnocie, to one nie uległy zmianie. Natomiast w Polsce dokonał się ustrojowy przewrót, który w efekcie może doprowadzić do wyjścia z UE. Przez długi czas w krajach „15” przeważała opinia że rozszerzenie na Wschód powinno odbywać się etapami. Najpierw chciano przyjąć najmniejsze państwa bałtyckie, potem średnie, takie jak Czechy, Słowacja i Węgry, a na samym końcu Polskę, jako duży kraj, porównywalny z Hiszpanią. Aż 50 proc. środków, przeznaczonych na rozszerzenie, trafiło do Polski. Ale nie chodziło tylko o pieniądze. Była niepewność, czy te kraje są w stanie dostosować swoje standardy prawne i obywatelską świadomość do europejskich standardów. A co do Polski było najwięcej wątpliwości. Na szczęście ten scenariusz nie uzyskał większości. Przeważył pogląd, że rozszerzenie powinno objąć całą dziesiątkę krajów, w czym zasługi komisarza Guenthera Verheugena są nie do podważenia. Dzisiaj z ust różnych europejskich polityków słyszymy echo tamtych dyskusji: „A może nie trzeba było przyjmować Polski tak szybko? A może trzeba było trzymać ją w przedpokoju?” Bo to, co się dzieje w Polsce i na Węgrzech jest trudne do zrozumienia dla Europejczyków. Sam fakt, że dzisiejsza Polska prowokuje takie myślenie, jest wystarczającym świadectwem tego, jakie miejsce zajmuje dziś w UE – powiedział europoseł Leszek Miller (Lewica dla Europy, S&D).

- Gdybym miał odpowiedzieć na pytanie o nowe brzmienie dawnego hasła, powiedziałbym, iż powinno ono brzmieć „Mądra Polska w nowoczesnej Europie”. Ten drugi człon odzwierciedla zmiany, jakie nastąpiły i następują w UE.  Poza zmianami ustrojowymi, takimi jak większa rola Parlamentu Europejskiego, zmieniły się zasadnicze zadania, jakie stawia sobie UE. Dawniej to były zadania, dotyczące członków UE, takie jak wyrównywanie poziomu rozwoju czy podtrzymanie rolnictwa. Dziś obowiązkowa struktura wydatków w ramach Planu Odbudowy ma również swój wyraźny ślad w wieloletniej perspektywie budżetowej. 37-38 proc. wszystkich pieniędzy ma pójść na Europejski Zielony Ład, a 20 proc. na cyfryzację. Dzisiaj Europa znacznie szybciej reaguje na zjawiska o charakterze ogólnoświatowym. Tak więc misja UE wyraźnie się zmienia. Należy się mądrze do tego dostosować – powiedział europoseł Włodzimierz Cimoszewicz (Lewica dla Europy, S&D).

Czy Fundusz Odbudowy, zakładający wspólny dług i wspólne podatki na jego spłatę, zjednoczy UE silniej niż wspólne wartości, takie jak praworządność, prawa człowieka, prawa kobiet i osób LGBT?

- Na to pytanie ekonomista nie może inaczej odpowiedzieć, tylko angielskim „bon motem”: „money talks”, czyli tam, gdzie pieniądze, tam i nasze serca i sentymenty. Oczywiście mówię to półżartem. Dla Europejczyków, a dla mnie osobiście, równie drogie są wartości. Może jeszcze droższe dzisiaj, kiedy są one naruszane w Polsce. Fundusz Odbudowy rzeczywiście wiąże ze sobą kraje UE w szczególny sposób. Sprawia on, że Unia staje się podmiotem fiskalnym – zaciąga dług na rynkach kapitałowych, co spotyka się zresztą z ich entuzjastycznym przyjęciem. A jednocześnie dług ten chce spłacić ze wspólnych zasobów; nie ze składek członkowskich, tylko ze wspólnych podatków lub danin podobnych do podatków. Jest to jeszcze bardziej wiążące kraje członkowskie niż wspólna waluta. Jako Europa mieliśmy wiele problemów z Grecją, ale dzisiaj Grecy nie wyobrażają sobie wyjścia ze strefy euro. Dzisiaj euro jest najsilniejszym napędem integracyjnym. Wspólne długi i wspólne podatki to drugi taki silny czynnik wiążący. Może nawet bardziej niż wspólne wartości – powiedział europoseł Marek Belka.

- Dla tych rządów i władz narodowych, które nie mają kłopotów z przestrzeganiem i akceptacją wartości, Fundusz Odbudowy jest dodatkowym impulsem, wzmacniającym tę jedność. Zgadzam się, że jest to krok w kierunku zacieśniania integracji i federalizacji. Ale są przecież kraje, które uważają, że podstawowym przejawem działalności UE powinna być współpraca gospodarczo-handlowa. A jakieś tam wartości, takie jak praworządność, to jest tylko niepotrzebny balast, od którego trzeba się jak najszybciej uwolnić. Kraje te uważają, że UE to tylko bankomat nic więcej. Dla tych krajów – mówię tu m. in. o Polsce – będzie to tylko potwierdzenie, że bankomat jest bogatszy i można z niego wyciągnąć więcej pieniędzy. Chyba, że nowy instrument, jakim dysponuje UE w postaci rozporządzenia o warunkowości budżetowej, będzie narzędziem, który będzie ten bankomat systematycznie odchudzał. Dla mnie nie ulega wątpliwości, że dla polskiego rządu cały ten Program Odbudowy odbierany jest wyłącznie w kontekście oczekiwanych korzyści ekonomicznych, a wartości są niepotrzebnym balastem – powiedział europoseł Leszek Miller.

- Już w tej kadencji, mniej więcej półtora roku temu, a więc przed pandemią, w Parlamencie Europejskim, w tym w naszej grupie politycznej, pojawiały się silne głosy o potrzebie emitowanie euroobligacji. Wtedy pomysły te traktowane były jako ekstrawaganckie i nikt nie dawał im poważniejszej szansy. Później zmieniło się to stanowisko, a dramatyczne konsekwencje społeczno-gospodarczego pandemii Covid-19 odegrały rolę katalizatora. Substancją wyjściową były jednak europejskie wartości, dające nam poczucie wspólnoty. Żaden inny zespół państw na świecie nie zdecydował się na taki ruch. Nikt tak nie postąpił, bo nigdzie nie ma wspólnoty. My na szczęście tworzymy Wspólnotę, której wewnętrznym spoiwem jest przekonanie, że łączą nas wspólne wartości, a nie tylko doraźne interesy – powiedział europoseł Włodzimierz Cimoszewicz.

Roman Gutkowski

Post Unia Europejska to coś więcej, niż bankomat i doraźne interesy – mówią byli premierzy Polski, europosłowie z Grupy S&D pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

- Ta komisja nie jest komisją śledczą dla zbadania konkretnych przypadków. Ma ona zbadać całościowe zjawisko. Jednak partia pani Le Pen pojawiła się jako jeden z przykładów podczas dyskusji w komisji, i to kilkukrotnie. Debata nie była jednak na niej skoncentrowana. Czy wynika to z tego, że istotne role w tej komisji odgrywają Francuzi, którzy mogliby być oskarżani, że rozgrywają wewnętrzne porachunki na forum komisji? Myślę, że nie.

- Ogólnie rzecz biorąc, finansowanie partii politycznych jest sporym problemem i pewną furtką w różnych krajach dla budowania wpływów zewnętrznych, zagranicznych i konkretnych formacji. Przykładem może być UKIP (Partia Niepodległości Zjednoczonego Królestwa). Wiedza na temat jej finansowania jest powszechna. Przyczyn Brexitu jest znacznie więcej, a swoje grzechy ma też UE. Nie można jednak lekceważyć ingerencji zewnętrznej. Nie jest tajemnicą, że Rosji zależy na rozbijaniu europejskiej jedności i na kolejnych „exitach”.

Roman Gutkowski

Post Ryszard Czarnecki: Rosji zależy na rozbijaniu europejskiej jedności pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.