- UE funkcjonuje dzisiaj w zupełnie innym otoczeniu globalnym. To zupełnie inny świat, bardzo zglobalizowany pod kątem technologii i informacji, ale z drugiej strony podzielony i rywalizujący ze sobą. Unia Europejska musi wziąć udział w tej rywalizacji. Trzy największe wyzwania, jakie stoją przed UE, to klimat, technologia i bezpieczeństwo. Dzisiaj Unia jest silniejsza niż 20 lat temu, ale wyzwania są znacznie poważniejsze. A Polska? Dzisiaj jesteśmy krajem o wiele bogatszym i rozwiniętym gospodarczo, ale też o wiele mniej znaczącym politycznie – powiedział europoseł Marek Belka (Lewica dla Europy, S&D).

- Wtedy, kiedy pracowaliśmy na rzecz wejścia Polski od UE, Unia składała się tylko z 15 krajów. Razem z nami do UE wchodziło dziesięć państw. Moim zdaniem, Polska różni się dziś bardziej niż dzisiejsza UE od tamtej z 2004 roku. Jeśli chodzi o wartości i zasadnicze idee, przyświecające Wspólnocie, to one nie uległy zmianie. Natomiast w Polsce dokonał się ustrojowy przewrót, który w efekcie może doprowadzić do wyjścia z UE. Przez długi czas w krajach „15” przeważała opinia że rozszerzenie na Wschód powinno odbywać się etapami. Najpierw chciano przyjąć najmniejsze państwa bałtyckie, potem średnie, takie jak Czechy, Słowacja i Węgry, a na samym końcu Polskę, jako duży kraj, porównywalny z Hiszpanią. Aż 50 proc. środków, przeznaczonych na rozszerzenie, trafiło do Polski. Ale nie chodziło tylko o pieniądze. Była niepewność, czy te kraje są w stanie dostosować swoje standardy prawne i obywatelską świadomość do europejskich standardów. A co do Polski było najwięcej wątpliwości. Na szczęście ten scenariusz nie uzyskał większości. Przeważył pogląd, że rozszerzenie powinno objąć całą dziesiątkę krajów, w czym zasługi komisarza Guenthera Verheugena są nie do podważenia. Dzisiaj z ust różnych europejskich polityków słyszymy echo tamtych dyskusji: „A może nie trzeba było przyjmować Polski tak szybko? A może trzeba było trzymać ją w przedpokoju?” Bo to, co się dzieje w Polsce i na Węgrzech jest trudne do zrozumienia dla Europejczyków. Sam fakt, że dzisiejsza Polska prowokuje takie myślenie, jest wystarczającym świadectwem tego, jakie miejsce zajmuje dziś w UE – powiedział europoseł Leszek Miller (Lewica dla Europy, S&D).

- Gdybym miał odpowiedzieć na pytanie o nowe brzmienie dawnego hasła, powiedziałbym, iż powinno ono brzmieć „Mądra Polska w nowoczesnej Europie”. Ten drugi człon odzwierciedla zmiany, jakie nastąpiły i następują w UE.  Poza zmianami ustrojowymi, takimi jak większa rola Parlamentu Europejskiego, zmieniły się zasadnicze zadania, jakie stawia sobie UE. Dawniej to były zadania, dotyczące członków UE, takie jak wyrównywanie poziomu rozwoju czy podtrzymanie rolnictwa. Dziś obowiązkowa struktura wydatków w ramach Planu Odbudowy ma również swój wyraźny ślad w wieloletniej perspektywie budżetowej. 37-38 proc. wszystkich pieniędzy ma pójść na Europejski Zielony Ład, a 20 proc. na cyfryzację. Dzisiaj Europa znacznie szybciej reaguje na zjawiska o charakterze ogólnoświatowym. Tak więc misja UE wyraźnie się zmienia. Należy się mądrze do tego dostosować – powiedział europoseł Włodzimierz Cimoszewicz (Lewica dla Europy, S&D).

Czy Fundusz Odbudowy, zakładający wspólny dług i wspólne podatki na jego spłatę, zjednoczy UE silniej niż wspólne wartości, takie jak praworządność, prawa człowieka, prawa kobiet i osób LGBT?

- Na to pytanie ekonomista nie może inaczej odpowiedzieć, tylko angielskim „bon motem”: „money talks”, czyli tam, gdzie pieniądze, tam i nasze serca i sentymenty. Oczywiście mówię to półżartem. Dla Europejczyków, a dla mnie osobiście, równie drogie są wartości. Może jeszcze droższe dzisiaj, kiedy są one naruszane w Polsce. Fundusz Odbudowy rzeczywiście wiąże ze sobą kraje UE w szczególny sposób. Sprawia on, że Unia staje się podmiotem fiskalnym – zaciąga dług na rynkach kapitałowych, co spotyka się zresztą z ich entuzjastycznym przyjęciem. A jednocześnie dług ten chce spłacić ze wspólnych zasobów; nie ze składek członkowskich, tylko ze wspólnych podatków lub danin podobnych do podatków. Jest to jeszcze bardziej wiążące kraje członkowskie niż wspólna waluta. Jako Europa mieliśmy wiele problemów z Grecją, ale dzisiaj Grecy nie wyobrażają sobie wyjścia ze strefy euro. Dzisiaj euro jest najsilniejszym napędem integracyjnym. Wspólne długi i wspólne podatki to drugi taki silny czynnik wiążący. Może nawet bardziej niż wspólne wartości – powiedział europoseł Marek Belka.

- Dla tych rządów i władz narodowych, które nie mają kłopotów z przestrzeganiem i akceptacją wartości, Fundusz Odbudowy jest dodatkowym impulsem, wzmacniającym tę jedność. Zgadzam się, że jest to krok w kierunku zacieśniania integracji i federalizacji. Ale są przecież kraje, które uważają, że podstawowym przejawem działalności UE powinna być współpraca gospodarczo-handlowa. A jakieś tam wartości, takie jak praworządność, to jest tylko niepotrzebny balast, od którego trzeba się jak najszybciej uwolnić. Kraje te uważają, że UE to tylko bankomat nic więcej. Dla tych krajów – mówię tu m. in. o Polsce – będzie to tylko potwierdzenie, że bankomat jest bogatszy i można z niego wyciągnąć więcej pieniędzy. Chyba, że nowy instrument, jakim dysponuje UE w postaci rozporządzenia o warunkowości budżetowej, będzie narzędziem, który będzie ten bankomat systematycznie odchudzał. Dla mnie nie ulega wątpliwości, że dla polskiego rządu cały ten Program Odbudowy odbierany jest wyłącznie w kontekście oczekiwanych korzyści ekonomicznych, a wartości są niepotrzebnym balastem – powiedział europoseł Leszek Miller.

- Już w tej kadencji, mniej więcej półtora roku temu, a więc przed pandemią, w Parlamencie Europejskim, w tym w naszej grupie politycznej, pojawiały się silne głosy o potrzebie emitowanie euroobligacji. Wtedy pomysły te traktowane były jako ekstrawaganckie i nikt nie dawał im poważniejszej szansy. Później zmieniło się to stanowisko, a dramatyczne konsekwencje społeczno-gospodarczego pandemii Covid-19 odegrały rolę katalizatora. Substancją wyjściową były jednak europejskie wartości, dające nam poczucie wspólnoty. Żaden inny zespół państw na świecie nie zdecydował się na taki ruch. Nikt tak nie postąpił, bo nigdzie nie ma wspólnoty. My na szczęście tworzymy Wspólnotę, której wewnętrznym spoiwem jest przekonanie, że łączą nas wspólne wartości, a nie tylko doraźne interesy – powiedział europoseł Włodzimierz Cimoszewicz.

Roman Gutkowski

Post Unia Europejska to coś więcej, niż bankomat i doraźne interesy – mówią byli premierzy Polski, europosłowie z Grupy S&D pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

Bogdan Rzońca przypomniał o popandemicznej redukcji PKB w UE od 7 do 10%. „Chwalimy mądry grudniowy kompromis i czekamy na to, żeby zaowocował on szybkim transferem środków z planu odbudowy” – powiedział. Europoseł zauważył, że dotąd państwa narodowe same się ratowały, jako przykład podając polski rząd, który pomagał firmom, przedsiębiorcom, niepełnosprawnym czy seniorom. „Unia zatem nie może działać przez wydumane ideologie. Ważne cele klimatyczne nie mogą przecież zubażać gospodarek państw” – podkreślił europoseł i dodał, że w Unii nie może mieć miejsca sytuacja z Hiszpanii, gdzie ze względu na bezrobocie wydawane są darmowe zupy, a cyfryzacja nie może być celem samym w sobie i eliminować ludzi z procesów elektronicznych.

„Pandemia nauczyła nas, że Europa musi mieć własne lekarstwa, własny przemysł farmaceutyczny. Obecna zima uczy, że kopalne źródła energii nie są brudne, gdy brakuje prądu i ciepła” – zauważył polski polityk i podsumował, że priorytety i filary planu odbudowy muszą być ludzkie, realistyczne, zbalansowane i dostosowane do poszczególnych krajów.

Zbigniew Kuźmiuk wskazał, że walka o środki dla funduszu odbudowy trwała bardzo długo, bo od wiosny poprzedniego roku. „Mamy nadzieję, że zakończy się sukcesem, choć słyszymy głosy, że niektóre Parlamenty mogą tego funduszu nie zatwierdzić” – powiedział. Eurodeputowany wskazał, że wstępne dane Eurostatu mówią, że spadek PKB w całym roku 2020 wyniósł aż 8% i są kraje, w których spadek ten będzie większy niż 10%. Jest też możliwość, że dwa pierwsze kwartały tego roku także skończą się recesją. „Chciałbym, aby środki z funduszu odbudowy były przekazywane krajom członkowskim jak najszybciej, mamy nadzieję, że stanie się to już w drugiej połowie tego roku” – mówił.

Polski polityk zauważył, że dobrym rozwiązaniem jest możliwość refundacji wydatków poniesionych przez niektóre kraje członkowskie. „Rzeczywiście, gdyby nie one, sytuacja gospodarcza byłaby gorsza” – podkreślił Zbigniew Kuźmiuk i dodał, że Polska przeznaczyła blisko 10% PKB z dobrym skutkiem.

Andżelika Możdżanowska wyraziła zadowolenie, że przedmiotem obrad PE jest konkretny program pomocy Europie, a nie kolejny projekt ideologicznej przebudowy. „Europejski Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększenia Odporności, 672 mld euro dla Europy, to wynik wspólnych żmudnych negocjacji i ciężkiej pracy, łączącej interesy wszystkich państw członkowskich” – mówiła. Eurodeputowana zastanawiała się jednak, czy jest on wystarczający i sprawiedliwy. „Nie do zakwestionowania jest potrzeba zaangażowania ogromnych wspólnych funduszy do zainwestowania w zieloną transformację, która musi być traktowana w całej Europie, w długiej perspektywie, jako wspólny ważny środek polityki UE” – podkreśliła.

Europosłanka wskazała na fakt iż państwa członkowskie mają różne punkty wyjścia i rozwoju, a dziś we wspólnej solidarności potrzeba zrozumienia,  jakich inwestycji i reform potrzebują, tworząc Krajowe Plany Odbudowy, jako poszczególne gospodarki Europy. „Polska potrzebuje finansowania w  infrastrukturę przesyłową i dystrybucyjną” – powiedziała polska polityk i dodała, że potrzebuje też produkcji energii elektrycznej i ciepła w oparciu o gaz, jako niezbędne rozwiązanie przejściowe dla wspólnych celów klimatycznych. „Apeluję, aby ponad biurokrację, postawić na realne potrzeby każdego z państw członkowskich” – zakończyła Andżelika Możdżanowska.

Post Europosłowie PiS o Instrumencie na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.

Bogdan Rzońca mówił, że świat i Unia Europejska są w kryzysie ekonomicznym, a Wieloletnie Ramy Finansowe i plan odbudowy mogą łagodzić ten kryzys. “Grupa EKR o tym bardzo dobrze wie. Konserwatyści wierzą, że uda się wzmocnić Europę dzięki tym instrumentom” – mówił. Europoseł stwierdził, że obywateli UE zdumiewa jednak stan, w którym PE i KE często nierzetelnie oceniają rzeczywiste zagrożenia. Jako przykład wskazał sytuację, w której wiceprzewodnicząca PE mówi, że trzeba “zagłodzić” niektóre kraje i nie dawać im wsparcia finansowego. „Pani Barley -  to nie rządy krajowe biorą pieniądze, pieniądze biorą konsumenci – obywatele 27 państw członkowskich UE” – powiedział.

„Wszyscy wiemy, że praworządność jest wartością UE, ale dziś rzeczywistymi problemami są kryzys ekonomiczny, terroryzm, czy brak bezpieczeństwa” – podkreślił eurodeputowany i jako przykłady wskazał niedawne zamachy z Francji czy Niemiec, a także problem oszustów, którzy wyłudzają środki z UE. „WRF i plan odbudowy nie mogą być skierowane przeciwko chrześcijańskim, prawicowym rządom. Walczmy z pandemią, pomóżmy plajtującym firmom. Niech łączy nas solidarność europejska” – powiedział Rzońca i podsumował, że karanie kogokolwiek może tylko nadwyrężyć stan i narazić na śmieszność Unię Europejską.

Patryk Jaki mówił, że jedyną procedurą traktatową dotyczącą praworządności jest artykuł 7. “Problem polega na tym, że nie potrafiliście znaleźć większości dla realizacji artykułu 7, dlatego wymyśliliście procedurę pozatraktatową, łamiąc w ten sposób prawo, co potwierdziły nawet Wasze własne opinie prawne i opinie Europejskiego Trybunału Obrachunkowego” – stwierdził europoseł. Po drugie, wskazywał polski polityk, sfera dotycząca edukacji, kultury, redystrybucji środków, organizacji sądownictwa jest według Traktatu wyłączną kompetencją państw członkowskich. “Również tę kompetencję próbujecie zawłaszczyć. Czyli tak naprawdę mówiąc o praworządności sami tę praworządność łamiecie” – dodał.

Eurodeputowany mówił też, że dzisiejsza próba ukarania m.in. Polski jest symboliczna. “Napaści na Polskę, jakich dokonuje prezydencja niemiecka w Święto Niepodległości państwa polskiego, to jest naprawdę ogromny wstyd. Tym bardziej, że o upolitycznieniu sądów mówią Niemcy, którzy mają najbardziej upolityczniony proces wyboru sędziów w całej Unii Europejskiej” – stwierdził Jaki.

Do przedmiotu debaty odniósł się również Zbigniew Kuźmiuk, który tłumaczył, że w wyniku porozumień trójstronnych między PE, Komisją i prezydencją niemiecką zwiększono o 16 mld euro środki  na programy dotyczące zdrowia, badań naukowych i młodzieży, zwiększono elastyczność budżetu aby umożliwić łatwiejszą reakcję UE na nieprzewidziane potrzeby, a także wzmocniono rolę PE w obszarze nowych źródeł dochodów unijnego budżetu.

“Niestety na zadowolenie z sukcesu tych negocjacji, kładzie się głębokim cieniem odejście od kompromisowych konkluzji ze szczytu Rady z 21 lipca tego roku i przyjęcie rozwiązań w zakresie tzw. warunkowości wydatków budżetu, daleko przekraczających ochronę interesów finansowych UE” – zauważył polski polityk. W opinii Kuźmiuka rozwiązanie, które wstępnie przyjęto 5 listopada w ramach tzw. trilogu, to nic innego jak “stworzenie ideologicznej pałki, którą Komisja chce w przyszłości okładać prawicowe rządy, których się w Brukseli nie lubi i niektórzy negocjatorzy w publicznych wypowiedziach nie kryli, że właśnie to było ich celem”.

“Pójście na konfrontację z Radą, grozi zablokowaniem zarówno wieloletniego budżetu jak i Planu Odbudowy, co w sytuacji głębokiej recesji gospodarek wszystkich krajów UE spowodowanej pandemią Covid19, świadczy  o tym, że negocjatorzy przedłożyli interesy polityczne niektórych krajów UE nad interesami ekonomicznymi i społecznymi 450 mln obywateli UE” – podkreślił.

Post Eurodeputowani EKR: Wieloletnie Ramy Finansowe i fundusz odbudowy nie mogą być skierowane przeciwko prawicowym rządom pojawił się poraz pierwszy w Eurowybory | Strona poświęcona wyborom do Parlamentu Europejskiego.