„Dążymy do tego, aby z jednej strony wzmocnić pozycję kobiet na rynku pracy, a z drugiej podkreślić rolę ojców, którzy w kwestiach praw rodzicielskich często są zaniedbywani”- powiedziała Agnieszka Kozłowska-Rajewicz, autorka opinii nt. równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów.

Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia (FEMM) przyjęła w poniedziałek wieczorem zapisy mające na celu wprowadzenie lepszych narzędzi godzenia życia rodzinnego i zawodowego dla rodziców i opiekunów, poprzez m.in. wprowadzenie 4 miesięcznego urlopu na opiekę nad dziećmi zarezerwowanego indywidualnie dla kobiet i mężczyzn, bez możliwości przenoszenia na drugiego rodzica. Opinia komisji FEMM ma pomóc w ukształtowaniu nowej dyrektywy, przygotowanej przez Komisję Europejską, a obecnie rozpatrywanej przez Parlament i Radę. Dyrektywa wprowadza minimalne standardy w Unii Europejskiej dotyczące urlopu rodzicielskiego: indywidualne prawo do 4 miesięcy płatnego urlopu dla obojga rodziców, 10-dniowy urlop ojcowski, 5-dniowy urlop opiekuńczy na opiekę nad dorosłym krewnym, oraz elastyczną organizację pracy dla rodziców posiadających dzieci do 12 roku życia.

“Wprowadzając płatny, 4-miesięczny urlop rodzicielski dla obojga rodziców i czyniąc go nieprzenoszalnym między rodzicami, dajemy matce i ojcu równe prawo do opieki nad dziećmi i do kontynuowania kariery zawodowej” -  podkreśliła Agnieszka Kozłowska-Rajewicz.

Oprócz płatnych urlopów rodzicielskich, które można odebrać do 10 roku życia dziecka, dokument wprowadza przynajmniej 10-dniowy płatny urlop ojcowski, który byłby urlopem analogicznym do urlopu macierzyńskiego i był brany w związku z urodzeniem lub adopcją dziecka, w czasie kilku lub kilkunastu tygodni od urodzenia lub adopcji.

„Dokument zauważa prawa i obowiązki obojga rodziców, a jednocześnie jest kolejnym krokiem w kierunku wyrównania praw pracownika kobiety i mężczyzny. Jeśli urlop jest przypisany tylko kobiecie, albo brany głównie przez kobiety, to są one przestrzegane jako pracownik wysokiego ryzyka, co negatywnie wpływa na ich aktywność zawodową, oferowane zarobki, tempo awansowania, a w przyszłości wysokość emerytury”- podkreśliła europosłanka.

Istotną decyzją w przyjętych kompromisach był poziom płatności za czas urlopu, ustalony na minimum 80% wynagrodzenia każdego z rodziców.

Przyjęty dokument w komisji FEMM jest opinią do sprawozdania w Komisji Zatrudniania i Spraw Socjalnych, który będzie poddany pod głosowanie w lipcu.

Według danych Komisji Europejskiej ogólny wskaźnik zatrudnienia kobiet wciąż jest o 11,6 punktów procentowych niższy od wskaźnika zatrudnienia mężczyzn. 31,5% zatrudnionych kobiet pracuje w niepełnym wymiarze godzin w porównaniu z 8,2% pracujących mężczyzn. W niepełnym wymiarze godzin pracują przede wszystkim kobiety posiadające dzieci. Niewiele ponad 50% kobiet pracuje na pełny etat, przy czym wskaźnik ten w przypadku mężczyzn wynosi 71,2%. Luka emerytalna, czyli różnica między przeciętną emeryturą kobiet i mężczyzn, wynosi w Unii Europejskiej 40%.

Według danych Eurostatu ponad 3,5 mln osób w Europie skorzystało z prawa do urlopu rodzicielskiego, jednak zaledwie niecałe 3% tej liczby stanowili mężczyźni. Parlament Europejski przyjął dziś sprawozdanie, w którym proponuje rozwiązania mające m.in na celu poprawę wykorzystania urlopu rodzicielskiego przez oboje rodziców. Zwraca również uwagę na konieczność podejmowania działań zwiększających równowagę pomiędzy życiem rodzinnym a zawodowym.

“Mówiąc o urlopach rodzicielskich przede wszystkim musimy pamiętać, że najważniejszym podmiotem tej dyskusji jest dziecko. I to właśnie ono powinno być największym beneficjentem zaproponowanych rozwiązań” – podkreślił Krzysztof Hetman, kontr-sprawozdawca z ramienia Grupy EPL.

Z raportu udało się usunąć zapisy proponujące obowiązkowy, równy podział urlopu rodzicielskiego miedzy rodzicami, przy zachowaniu jego nieprzenoszalności.

“W dyskusji o urlopach rodzicielskich bardzo wiele uwagi poświęca się podziałowi tego urlopu pomiędzy mężczyznę a kobietę. Prawdą jest, że obecnie jedynie niecałe 3% ojców decyduje się na skorzystanie z tej możliwości, tym samym zagwarantowany w unijnej dyrektywie nieprzenoszalny miesiąc urlopu pozostaje niewykorzystany. Traci na tym zarówno ojciec, dziecko jak i matka. Sam będąc tatą, wiem jak ważne jest zwiększenie uczestnictwa ojców w życiu rodziny, uważam jednak, że nie da się tego osiągnąć poprzez wydłużanie okresu nieprzenoszalnego urlopu rodzicielskiego, ale w działaniach edukacyjnych, mających na celu przedstawienie rodzinom korzyści płynących z takiego rozwiązania” – powiedział.

W sprawozdaniu Parlament proponuje również rozpoczęcie dyskusji nad przedłużeniem minimalnego okresu urlopu rodzicielskiego z 4 do 6 miesięcy.

“Z punktu widzenia Polski proponowane przez Parlament Europejski przedłużenie urlopu rodzicielskiego nie ma żadnego znaczenia, gdyż w tym temacie jesteśmy jednym z absolutnych liderów w Unii Europejskiej, oferując polskim rodzicom aż 3-letni urlop rodzicielski” – powiedział Krzysztof Hetman.

Raport podkreśla również znaczenie zapewnienia korzystnych warunków dla rodziców powracających po urlopie rodzicielskim do pracy:

“Powrót do pracy po dłuższym okresie nieobecności jest momentem niewątpliwie trudnym, zarówno dla rodzica jak i dla dziecka, dlatego ważne jest aby ten powrót ułatwić, zarówno poprzez elastyczne formy zatrudnienia, jak na przykład teleworking, jak i poprzez ochronę pracownika przed gorszym traktowaniem czy wręcz zwolnieniem” - dodał Hetman.