Posłowie Komisji Prawnej zdecydowanie poparli dziś ustalony w negocjacjach trójstronnych tekst dyrektywy o prawach autorskich na jednolitym rynku cyfrowym. W ubiegłą środę zielone światło dla kompromisu dali przedstawiciele państw członkowskich w Radzie UE.

“Tekst całej dyrektywy w rozumieniu większości państw członkowskich oraz posłów Komisji Prawnej gwarantuje balans pomiędzy prawem do sprawiedliwego wynagrodzenia dla twórców oraz ochroną użytkownika w sieci. Wprowadza nowe i harmonizuje już istniejące wyjątki od prawa autorskiego, co z pewnością nie było postulatem branży kreatywnej. Z drugiej strony daje instrumenty, dzięki którym twórcy będą mogli skuteczniej chronić swoje dzieła (muzykę, filmy, książki, rysunki itp.) przed nielegalnym wykorzystywaniem w przestrzeni online oraz skuteczniej domagać się sprawiedliwego wynagrodzenia od platform/firm, które zarabiają na tej twórczości. Ponadto nowy, znacząco zmieniony tekst, adresuje zdecydowaną większość postulatów przeciwników dyrektywy. Czy znajdzie on poparcie większości podczas sesji plenarnej? Dowiemy się prawdopodobnie pod koniec marca; - podsumował głosowanie w Komisji Prawnej Tadeusz Zwiefka

Najwięcej kontrowersji budzą artykuły 11 i 13 dyrektywy. Jak w ostatecznym kształcie wygląda ich treść i kogo będą dotyczyć?

Artykuł 13 dotyczy platform, których główna działalność opiera się na magazynowaniu i dawaniu publicznego dostępu do dużej ilości treści chronionych prawem autorskim wrzucanej przez użytkowników, które te treści organizują i promują i na nich zarabiają. Encyklopedie online (Wikipedia lub inne podobne platformy non profit), archiwa edukacyjne i naukowe i platformy pasywne (tzw. usługi w chmurze dla indywidualnych użytkowników jak  Dropbox), platformy w ramach otwartego dostępu, platformy sprzedażowe jak Ebay czy Amazon i wszystkie platformy, których głównym celem nie jest dostęp do i magazynowanie treści objętych prawem autorskim np. portale randkowe,  nie są objęte przepisami artykułu 13. Platformy, których dotyczy artykuł 13,  powinny podpisać licencje z właścicielami praw na treści chronione prawem autorskim. Takie licencje obejmują równi eż działalność użytkowników.

Jeśli platforma nie otrzyma autoryzacji lub właściciel praw nie zechce jej udzielić, jest zobowiązana wykazać, że starała się uzyskać autoryzację/licencję, że dopełniła wszelkich starań, by treści bez licencji wskazane przez właściciela praw nie były na niej dostępne, a następnie usunąć bez zbędnej zwłoki treści wskazane przez właściciela praw (tzw. notice and take down) i dopełnić wszelkich starań na podstawie informacji dostarczonych przez właściciela praw, by te treści w przyszłości nie pojawiały się na platformie ( tzw. notice and stay down). Tylko jeśli platforma nie dopełni tych obowiązków będzie odpowiedzialna za nielegalne treści wrzucane przez użytkowników.

W ramach artykułu 13 przewidziano też wyłączenie dla start- upów oraz nowy, obowiązkowy we wszystkich krajach wyjątek chroniący twórczość użytkowników (memy, gif itp).

Artykuł 11 ustanawia pokrewne prawo dla wydawców prasy, jednak z pewnymi ograniczeniami i obowiązkami. Nowe prawo nie dotyczy prywatnego i niekomercyjnego użytkowania tekstów prasowych przez indywidualnych użytkowników, nie dotyczy również hiperlinków, a w raz z nimi krótkiego wyciągu z artykułu. Ponadto wydawcy mają obowiązek dzielenia się wpływami z nowego prawa z autorami danej publikacji (tekstu, zdjęć).

Głosowanie plenarne przewidziano w ostatnim tygodniu marca.

Posłowie Komisji Prawnej zdecydowanie poparli dziś ustalony w negocjacjach trójstronnych tekst dyrektywy o prawach autorskich na jednolitym rynku cyfrowym. W ubiegłą środę zielone światło dla kompromisu dali przedstawiciele państw członkowskich w Radzie UE.

“Tekst całej dyrektywy w rozumieniu większości państw członkowskich oraz posłów Komisji Prawnej gwarantuje balans pomiędzy prawem do sprawiedliwego wynagrodzenia dla twórców oraz ochroną użytkownika w sieci. Wprowadza nowe i harmonizuje już istniejące wyjątki od prawa autorskiego, co z pewnością nie było postulatem branży kreatywnej. Z drugiej strony daje instrumenty, dzięki którym twórcy będą mogli skuteczniej chronić swoje dzieła (muzykę, filmy, książki, rysunki itp.) przed nielegalnym wykorzystywaniem w przestrzeni online oraz skuteczniej domagać się sprawiedliwego wynagrodzenia od platform/firm, które zarabiają na tej twórczości. Ponadto nowy, znacząco zmieniony tekst, adresuje zdecydowaną większość postulatów przeciwników dyrektywy. Czy znajdzie on poparcie większości podczas sesji plenarnej? Dowiemy się prawdopodobnie pod koniec marca&q uot; - podsumował głosowanie w Komisji Prawnej Tadeusz Zwiefka

Najwięcej kontrowersji budzą artykuły 11 i 13 dyrektywy. Jak w ostatecznym kształcie wygląda ich treść i kogo będą dotyczyć?

Artykuł 13 dotyczy platform, których główna działalność opiera się na magazynowaniu i dawaniu publicznego dostępu do dużej ilości treści chronionych prawem autorskim wrzucanej przez użytkowników, które te treści organizują i promują i na nich zarabiają. Encyklopedie online (Wikipedia lub inne podobne platformy non profit), archiwa edukacyjne i naukowe i platformy pasywne (tzw. usługi w chmurze dla indywidualnych użytkowników jak  Dropbox), platformy w ramach otwartego dostępu, platformy sprzedażowe jak Ebay czy Amazon i wszystkie platformy, których głównym celem nie jest dostęp do i magazynowanie treści objętych prawem autorskim np. portale randkowe,  nie są objęte przepisami artykułu 13. Platformy, których dotyczy artykuł 13,  powinny podpisać licencje z właścicielami praw na treści chronione prawem autorskim. Takie licencje obejmują równi eż działalność użytkowników.

Jeśli platforma nie otrzyma autoryzacji lub właściciel praw nie zechce jej udzielić, jest zobowiązana wykazać, że starała się uzyskać autoryzację/licencję, że dopełniła wszelkich starań, by treści bez licencji wskazane przez właściciela praw nie były na niej dostępne, a następnie usunąć bez zbędnej zwłoki treści wskazane przez właściciela praw (tzw. notice and take down) i dopełnić wszelkich starań na podstawie informacji dostarczonych przez właściciela praw, by te treści w przyszłości nie pojawiały się na platformie ( tzw. notice and stay down). Tylko jeśli platforma nie dopełni tych obowiązków będzie odpowiedzialna za nielegalne treści wrzucane przez użytkowników.

W ramach artykułu 13 przewidziano też wyłączenie dla start- upów oraz nowy, obowiązkowy we wszystkich krajach wyjątek chroniący twórczość użytkowników (memy, gif itp).

Artykuł 11 ustanawia pokrewne prawo dla wydawców prasy, jednak z pewnymi ograniczeniami i obowiązkami. Nowe prawo nie dotyczy prywatnego i niekomercyjnego użytkowania tekstów prasowych przez indywidualnych użytkowników, nie dotyczy również hiperlinków, a w raz z nimi krótkiego wyciągu z artykułu. Ponadto wydawcy mają obowiązek dzielenia się wpływami z nowego prawa z autorami danej publikacji (tekstu, zdjęć).

Głosowanie plenarne przewidziano w ostatnim tygodniu marca.

Dziś Komisja Prawna przyjęła swoje stanowisko w sprawie dyrektywy o prawach autorskich na jednolitym rynku cyfrowym, których celem jest dostosowanie przepisów do rzeczywistości online, wsparcie autorów i twórców, a także zmniejszenie skali piractwa w Internecie. Przepisy wprowadzają między innymi nowy wyjątek dający możliwość eksploracji tekstów i danych, dostosowują istniejące wyjątki do rzeczywistości online oraz regulują kwestie wynagrodzenia w kontraktach zawieranych przez wydawcę czy producenta z twórcą, autorem czy wykonawcą.

„Rosnące zjawisko naruszeń praw własności intelektualnej w Internecie czyli ujmując krótko „piractwo”, wymaga skutecznej reakcji, która pozwoli na uczciwe wynagradzanie twórców za ich dzieła. Każdy kto ma ulubionego piosenkarza, autora książek czy ulubiony film, chciałby, aby otrzymywali oni odpowiednią płacę za ich pracę, która cieszy nas na co dzień, dostarcza rozrywki i buduje naszą polską i europejską tożsamość kulturową”, powiedział Tadeusz Zwiefka, który z ramienia delegacji PO-PSL koordynuje prace nad tym tematem w Komisji Prawnej.

Jednocześnie europoseł podkreślił, że od miesięcy obserwujemy wysyp krytycznych i nieprawdziwych informacji na różnych portalach dotyczących prac nad dyrektywą o prawach autorskich. Krytyka ta dotyka najczęściej dwóch artykułów 11 i 13, które rzekomo mają ograniczyć swobodę w Internecie, chociaż dyrektywa proponuje kolejne wyjątki, czyli kolejne wyłączenia od praw autorskich, by korzystać z dzieł za darmo. Przykładem jest nowy wyjątek, od prawa autorskiego – eksploracja tekstów i danych, która umożliwi instytucjom badawczym i dziedzictwa kulturowego na zwielokrotnienie i pobieranie treści objętych ochroną.

Artykuł 11 daje wydawcom prasy możliwości negocjowania licencji z platformami i agregatorami treści zgodnie ze swoim profilem ekonomicznym. „Nie jest on „podatkiem od linków”! Użytkownik będzie mógł nadal udostępniać w serwisach społecznościach artykuły prasowe, które uzna za interesujące. Chodzi tutaj o ochronę interesów z jednej strony wydawcy, który zainwestował w powstanie artykułu lub reportażu, a z drugiej dziennikarza, który go stworzył. W Internecie pojawiają się bowiem strony, które używając publikacji prasowych generują ruch na swojej stronie, zarabiają na reklamie i zbieraniu danych użytkowników, bez żadnych licencji i bez obowiązku dzielenia się zyskiem z wydawcą”, dodał poseł Zwiefka.

Z kolei artykuł 13 dotyczy sprawiedliwego wynagrodzenia dla twórców za wykorzystanie utworów przez platformy internetowe. Mimo zwiększenia na niespotykaną dotychczas skalę dostępności muzyki online, a także olbrzymiego zainteresowania korzystaniem z muzyki online po stronie obywateli, znaczna część udostępnionych w sieci nagrań nie przynosi artystom uczciwego i proporcjonalnego do zysków właścicieli serwisów wynagrodzenia. Główną przyczyną takiego stanu rzeczy jest tzw. „Value Gap”, czyli rosnąca rozbieżność pomiędzy przychodem osiąganym przez właścicieli niektórych platform cyfrowych (np. YouTube) z tytułu eksploatacji nagrań muzycznych na tych platformach, a wynagrodzeniami faktycznie przekazywanymi właścicielom praw.

„Brak jednoznacznego określenia statusu niektórych platform cyfrowych umożliwił ich właścicielom zbudowanie przynoszących olbrzymie zyski modeli biznesowych bazujących na treściach generowanych przez użytkowników tych platform i opartych na eksploatacji nagrań muzycznych przy jednoczesnym pogwałceniu prawa do stosownego wynagrodzenia należnego twórcom, producentom i innym właścicielom praw. Skala naruszeń praw autorskich jest olbrzymia, dlatego tak ważne jest stworzenie mechanizmów ochrony, które z jednej strony będą chronić twórców, a z drugiej zapewnią swobody użytkownikom platform”, podkreśla poseł Zwiefka.

„Przestrzeganie praw autorskich to nie cenzura! Każdy ma prawo do wynagrodzenia za swoją pracę. – Kogo obejmie artykuł  13? – dostawców usług, którzy dają dostęp i magazynują treści objęte prawem autorskim wrzucane przez użytkowników i którzy aktywnie do użytkowania komunikują (np. poprzez algorytmy, gotowe katalogi dla sprofilowanego użytkownika) To wąska i określona grupa. Artykuł 13 nie dotyczy encyklopedii online (Wikipedia i Wikimedia), archiwów edukacyjnych i naukowych, chmur dla indywidualnych użytkowników, platform w ramach otwartego dostępu czy portali sprzedażowych lub randkowych. Chodzi tylko o to, by platformy miały obowiązek posiadania odpowiednich licencji na treści objęte prawem autorskim. Dla zwykłego użytkownika Internetu nic się nie zmieni” – dodał Tadeusz Zwiefka.

Komisja Prawna przegłosowała dziś stanowisko do negocjacji z Radą (Rada swoje stanowisko przyjęła 25 maja z poparciem większości państw członkowskich w tym Polski). Mandat na negocjacje z Radą zostanie prawdopodobnie przedłożony na lipcowej sesji plenarnej.

Na podstawie analizy Deloitte „Piractwo w Internecie – straty dla kultury i gospodarki” łączne straty generowane w polskiej gospodarce (w 2016 r.) w wyniku istnienia zjawiska piractwa treści w Internecie to 3 mld złotych utraconego PKB, 27,5 tys. miejsc pracy – głównie dla młodych ludzi, 836 mln złotych strat dla skarbu państwa. Ponad 51 % Polaków korzysta z serwisów oferujących nielegalny dostęp do treści – najczęściej piratujemy filmy, książki i prasę.

Parlament Europejski przyjął dziś sprawozdanie z wdrożenia dyrektywy w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym. Raport posłanki Julii Redy jest opinią Parlamentu, zbiorem uwag i zaleceń w obszarze ochrony praw autorskich, w szczególności w zakresie wyjątków.

“Po wielu długich miesiącach negocjacji, uzyskaliśmy wyważony tekst, który z jednej strony wskazuje na problemy, z jakimi boryka się konsument w dostępie do treści legalnie nabytych, z drugiej gwarantuje, że twórcy, autorzy, artyści powinni być za swoje dzieła, za to, że inspirują całe pokolenia, odpowiednio wynagradzani. Zarówno w świecie wirtualnym jak i realnym. Jeśli takie podejście zostanie zachowane podczas przyszłych prac legislacyjnych, nie mam obaw, że uda nam się w rozsądny i skuteczny sposób dostosować przepisy w obszarze prawa autorskiego do potrzeb jednolitego rynku cyfrowego” – skomentował po głosowaniu poseł Tadeusz Zwiefka, koordynator Grupy EPL w Komisji Prawnej PE, odpowiedzialnej za przygotowanie sprawozdania.

Raport posłanki Redy wzbudził duże zainteresowanie mediów i wiele emocji zarówno wśród środowisk kreatywnych jak i użytkowników Internetu, w szczególności w kwestii tzw. wolności panoramy, do której w ostatecznym tekście sprawozdania nie ma żadnego odniesienia.

“Po pierwsze – jest to sprawozdanie z własnej inicjatywy, które nie zmienia przepisów prawnych w żadnym kraju członkowskim. Po drugie – raport powinien skupiać się na wdrożeniu dyrektywy o społeczeństwie informacyjnym (INFOSOC) – niestety niezbyt wiele na ten temat się w nim wspomina. Jest to raczej lista życzeń, co ewentualnie powinno być poprawione, w jakich obszarach Komisja powinna przeprowadzić analizy, gdzie pojawiają się bariery na wspólnym rynku” – wyjaśnia Tadeusz Zwiefka.

Komisja Europejska pierwsze propozycje legislacyjne w obszarze prawa autorskiego przedstawi prawdopodobnie jeszcze w tym roku.